fabrieksspoor los

 

Welkom

Inhoud

Inleiding

Andere tractie

Spoorwijdte

Producenten

Import & handel

Eigenaars

Materieel

Links

Contact

Nieuw

Zoeken

 

 

Stoomtractie smalspoor

Stoomtractie normaalspoor

Motortractie smalspoor

Motortractie normaalspoor

Boeken

Aanvullingen

Tijdschriften

Raadsels

Loctypes

 

aanvullingen, volgens de hoofdstukindeling van het boek Smalspoor in Bedrijf

 

Hoofdstuk 13     Keramische industrie:

Alfred Russel in Tegelen

600 mm spoorwijdte

Zie ook:

-Tegelen Algemeen voor o.a. een kaart.

-Andere Tegelse fabrieken:

  Tiglia

  Teeuwen

  Laumans

  Kurstjens

  Canoy & Herfkens

-Sporen naar Kaldenkirchen

 

 

Alfred Russel

stichtte zijn fabriek in 1885. Met roodbakkende klei uit de eigen groeve Egypte, later gele klei uit een eigen groeve in Belfeld en witte uit het Westerwald werden verblendstenen en plavuizen gefabriceerd.

In 1916 kwam er een ringoven en in 1926 een tweede. In 1935 fuseerde het bedrijf met Tiglia tot Russel-Tiglia. In 1966 fuseerde Russell-Tiglia met Canoy-Herfkens tot “Tegula”. Dit concern sloot de fabriek van Alfred Russel in 1975.

 

Van de hier besproken bedrijven had Alfred Russel als eerste in 1896 smalspoor. De lijn kruiste drie karrensporen van concurrenten. Op twee daarvan werd later ook smalspoor gelegd. Er werden toen (tussen 1920 en 1925) drie viaducten gemetseld (1, 2 en 3 op de kaart).

 

Kees van de Meene liep in 1959 over het traject van het toen al verwijderde spoor van Alfred Russel. Het smalspoor onder de viaducten was nog wel in gebruik en vanaf dat viaduct werd deze foto gemaakt van een trein van Teeuwen (2 op de kaart) getrokken door Diema. Het zal niet de bedoeling zijn geweest dat de bak van de achterste wagen gekanteld was, want het verschoven zwaartepunt vergroot de kans op ontsporing→

 

5326vdM

En zo  zag het er op 19 maart 2004 uit →

 

Er zat nog geen blad aan de bomen en struiken, dus het viaduct was goed te zien. Over de drie viaducten –dus over het tracé van de voomalige smalspoorlijn van Alfred Russel- loopt een wandel- en fietspad. De drie viaducten zijn sinds 2002 rijksmonumenten. Zie ook http://monumenten.venlo.nl

Klik op ZoekMonument, kies als plaats Tegelen en als straat Egypte en verbaast u over “oorsprong 1850 - 1940”

terwijl toch in één der viaducten een steen met het jaartal 1923 is ingemetseld.

Zou het niet leuk zijn als er een museumlijn over de viaducten zou voeren ?

Smalspoor Tunnel Egypteklien

De eerste twee locs waren afkomstig van de tram Venlo-Tegelen-Steyl”. Deze onderneming had drie Deutz locomotieven van het vierkante trammodel. Eén van de financiers, dhr. Syrier, wikkelde in 1918 de liquidatie af. Hij verkocht de in 1910 gebouwde locs I en II aan Alfred Russel voor slechts ƒ 500 in totaal ( de locs waren voor ƒ 8.000 per stuk gekocht).

 

Hieronder staat loc II nog in de Spoorstraat in Venlo, voor hotel Germania. De loc is op weg naar station Venlo om vandaar op 9 november 1910 te beginnen aan de openingsrit van Venlo-Tegelen-Steyl. Precies dezelfde foto staat in het boek Tramlijn Venlo-Tegelen-Steyl van R.G. Klomp. Onderstaandestaande foto is echter afkomstig uit een Nederlandstalige Deutz catalogus in het NVBS archief. Opvallend is dat – vergeleken met de foto in genoemd boek - op onderstaande foto het locnummer en de naam van de eigenaar zijn weggeretoucheerd. In verband met wat komen gaat, moet worden opgemerkt dat de voor- en achterkanten van de locs niet gelijk waren: de deuropeningen bevonden zich aan de achterzijde. De ramen in de achterwand waren minder ver doorgetrokken dan de ramen in de voorwand ↓

VenloTegelenSteyl

De twee tramlocs werden van hun kast ontdaan en de spoorbreedte werd van 750 tot 600 mm terug gebracht. Als brandstof werd voortaan benzine in plaats van benzol gebruikt. Bij Venlo-Tegelen-Steyl is de ketting tussen de aangedreven achteras en de vooras verwijderd; het is onbekend of die weer is aangebracht.

Kennelijk is het achterste deel (achterwand, deuropening + deel van het dak) van de kast als cabine hergebruikt, alleen zijn de achterramen verkleind door er schotten met kleinere ramen tegen te zetten. Van de rest van de kast is het deel boven de sierstrepen verwijderd. De motorkap is afgeschuind, waarschijnlijk omdat oorspronkelijk de voorramen ver naar onderen doorliepen en omdat het uitzicht zo beter was. Deutz motorlocs met dezelfde motor hadden ook een afgeschuinde motorkap. De locs deden zo dienst tot circa 1934.

Foto: collectie van dhr. Hay van Rhee

Russel oude tramloc bewerkt.jpg

 

 

Verder zijn via dhr. Hay van Rhee nog de volgende diesellocs bekend:

Fabrikant

Deutz

 

 

Deutz

Ruston & Hornsby

Fabr.nr.

7239

 

 

??

??

Bouwjaar

1927

 

 

193.

??

Type

MLH222F

 

 

OMZ117

30DL

Soort

Bdm

 

 

Bdm

Bdm

Opmerkingen

Volgens het Deutz archief nieuw geleverd aan Staatsbedrijf der Artillerie Inrichtingen, Zaandam, met 700 mm spoorwijdte. Dat was slechts de importeur; de loc ging naar de Harskamp.

 

Circa drie stuks

In 1947 werd –aanvankelijk clandestien- een tijdelijk tweede spoor gelegd, omdat snel een hoeveelheid zand uit Egypte moest worden afgevoerd. In 1951 werd de vergunning nog verlengd. Behalve met een bel mocht een tram nu ook met een mechanische fluit worden aangekondigd. De lijn naar Egypte is in of voor 1957 opgebroken.

Op het fabrieksterrein bevond zich een traverse en zes 1000 mm en twee 1200 mm draaischijven. Op de traverse en de 1000 mm draaischijven sloot 500 mm spoor aan. Dit leidde naar zaken als “droogbreuk”, breuk, OT en ET. Sommige van de sporen waren met de traverse en de draaischijven te bereiken; anderen alleen met de traverse. Op de kopse kant van de traverse en de 1200 mm draaischijven sloot 600 mm spoor aan.

Met dank aan:

dhr. Hay van Rhee, Tegelen

 

Bronnen:

Zie hier.

 

{

aanvullingen op het boek ”Smalspoor in bedrijf”

Terug/verder naar:

Tegelse fabrieken met 600 mm spoorwijdte                              Canoy & Herfkens (900 mm spoorwijdte)

Nieuw                      Home                      Inhoud