fabrieksspoor los

 

Welkom

Inhoud

Inleiding

Andere tractie

Spoorwijdte

Producenten

Import & handel

Eigenaars

Materieel

Links

Contact

Nieuw

Zoeken

 

 

Stoomtractie smalspoor

Stoomtractie normaalspoor

Motortractie smalspoor

Motortractie normaalspoor

 

Boeken

Aanvullingen

Tijdschriften

Raadsels

Loctypes

 

Raadsels betreffende motortractie op smalspoor

(het meest recente raadsel staat boven)

 

Zevende raadsel (opgelost)

 

Volgens Hans Furgler heeft de Zwitserse firma Tribelhorn/EFAG in 1926 een tweeassige acculoc met een spoorwijdte van 700 mm geleverd aan de houthandel G. Key in Nijmegen. Die was in de periode 1917–1963 gevestigd aan de Weurtseweg 113. Vragen waren: Wie weet iets over het smalspoor van houthandel G. Key in Nijmegen ? Wie heeft er beeldmateriaal van ? Die vragen zijn door Hans Furgler zelf beantwoord door de vondst van de volgende foto:

 

Foto uit het  Verkehrshaus Luzern, collectie Hans Furgler

 

Er zijn geen gegevens bij de foto, maar door vergelijk met een luchtfoto uit 1920 concludeert Hans Furgler dat de foto op het terrein van Key in Nijmegen is genomen.

Het gaat dus om een zelfrijdende wagen.

Tribelhorn Hans Furgler IMG_7137.jpg

 

Zesde raadsel

 

NL Aannemer onbekend werk Spoorijzer Railtractor A.JPG

Erwin Voorhaar stuurde deze prentbriefkaart. De plaats en het jaartal zijn onbekend. In elk geval betreft het een fraai Hollands landschap, met excavateur en smalspoor.

Henk Slijters en Jan van Weeghel berichtten dat het gaat om de voorraadbult bij een steenfabriek. De klei is in de winter uit de kleiput aangevoerd en ligt te “rotten”. Door voor het afgraven van de bult weer een excavateur te gebruiken, wordt de klei nog eens extra gemengd. De bult is kennelijk uitgedroogd en wordt van boven (door de man met tuinslang) en onder (met een slang op de driepoot) nat gemaakt.

Waar stond deze steenfabriek ? Staat er een Spoorijzer Railtractor bij de excavateur ?

 

Wie weet meer, bijvoorbeeld waar en/of wanneer deze foto gemaakt is ? Antwoord graag via Contact.

 

Vijfde raadsel

 

IMG_1232 kar 7.JPG

De Stoomtrein Valkenburgse Meer heeft via Marktplaats van een opkoper in Dalfsen tien platte karren gekocht, die op 26 juni 2012 bij de SVM aankwamen.

 

Deze foto is door Aalt van den Ham gemaakt, toen de karren nog in Dalfsen stonden.

 

Niet alle tien karren zijn aan elkaar gelijk. Van twee wagens is de fabrikant bekend, namelijk 1x Spoorijzer en 1x DuCroBra; de andere wagens hebben aspotten van SKF. De spoorwijdte is 70 cm, maar alle wagens (behalve de DuCroBra) hadden oorspronkelijk een spoorwijdte van 75 cm. Hun wielen zijn teruggeperst naar 70 cm. 

Zoals uit de foto blijkt zijn

 

Vooralsnog is niet duidelijk waar de wagens vandaan komen en waarvoor ze zijn gebruikt. Daar zou de SVM graag meer over te weten willen komen.

Wie weet voor welk doel deze karren gebouwd zijn ?  Antwoord graag via Contact.

Vierde raadsel

FreddieEkkelZelfbouw.JPG

 

Deze foto werd gestuurd door Freddie Ekkel en toont duidelijk een veenderij, met op de achtergrond een turfpers aangedreven door een locomobiel. Op de voorgrond is een opmerkelijk verschijning te zien in de vorm van een zelf geknutselde locomotief. Het rijden met de loc zal geen pretje zijn geweest, want het onderstel is ongeveerd. Er is namelijk gebruik gemaakt een (gelast ?) onderstel van een kipwagen of een andere wagen voor smalspoor. Daarop is de voorkant van een auto geplaatst; het voorste deel van het autoframe lijkt nog aanwezig. Om het gewicht van de automotor te compenseren (dus om te voorkomen dat de loc makkelijk met de neus naar beneden zou duiken) zijn aan de andere kant blokken beton geplaatst. Naast de machinist  ligt de slinger. Wie weet meer, bijvoorbeeld waar en/of wanneer deze foto gemaakt is en wat er van deze loc is geworden ? Antwoord graag via Contact.

Derde raadsel (opgelost)

Hier stond een prentbriefkaart uit de verzameling van Erwin Voorhaar. Daarop staat een Du Croo & Brauns motorlorrie van de aannemer Dubbeldam uit Dordrecht, die ergens tussen 1920 en 1925 aan het werk is aan de Waalhaven Westzijde, ter hoogte van de Rondolaan (die thans Droogdokweg heet) in Rotterdam. De prentbriefkaart staat sinds de oplossing van het raadsel hier; zie ook de tekst zowel onder als boven de kaart.

Tweede raadsel (deels opgelost)

HPIM2505 klein

In het Stork archief bij het Historisch Centrum Overijssel in Zwolle bevindt zich een foto van een acculoc in een album met naar Nederlandsch Indië geleverde apparatuur voor suikerfabrieken. Op de fabrieksplaat op de voorzijde van de motorkap staat: Gebroeders Stork & Co, Afd. Hijschwerktuigen en Electr. Krachtoverbrenging, Hengelo 1907.

Op 21 oktober 1915 schreef Gebr. Stork en Co’s Fabriek van Hijschwerktuigen  aan de opzichter van het Hoogheemraadschap van de Hondsbossche en Duinen tot Petten: “Wij vernemen, dat U nog noodig hebt een locomotief geschikt om te ryden op een helling van 1 : 20 en voor lasten tot een maximum van 2000 kg. Het zal ons aangenaam zyn van U te vernemen, hoe U zich deze locomotief hebt voorgesteld en voor welke drijfkracht zy geschikt moet zijn, opdat wij met een passende offerte van dienst kunnen zijn. Inliggend zenden wij U een afbeelding van een indertyd door ons geleverde electrische locomotief, die nog steeds goed voldoet [1].” Die afbeelding zit niet meer bij de brief, maar het zal wel om de foto links gaan.

Met deze brief kan de vraag of  Stork ooit wel zelf locomotieven heeft gebouwd bevestigend worden beantwoord. Anders was Stork door de mand gevallen als het Hoogheemraadschap naar het adres van de eigenaar van de loc gevraagd had. Ook blijkt dat Stork maar één loc heeft gebouwd. In de brief aan het Hoogheemraadschap is immers sprake van maar één loc; andere locs zouden zeker vermeld zijn.

Hans Klomp wees op een advertentie in de NRC van 5 maart 1918, waarin de N.V. Groenlosche Stoomsteenfabriek (later voortgezet als FOW) te koop werd gezet. Een onderdeel van de advertentie was een elektrische locomotief. Uit het FOW archief blijkt echter dat het ging om een in 1913 door AEG geleverde locomotief voor een spoorwijdte van 900 mm. Dat is interessant gegeven, waarop nog zal worden teruggekomen.

Maar de vraag blijft:

Waar is deze Stork loc ingezet en wat was de spoorwijdte ?

 

Antwoord graag via Contact.

 

Eerste raadsel (opgelost)

In Deurne stond al voor 1915 de steenfabriek Van Daal-Goossens. Volgens een referentielijst van Orenstein & Koppel in Amsterdam was er een loc van het type MDI. Het smalspoor was voor 1970 verdwenen.

Op www.docudeurne.eu is er het volgende over te vinden:

“Lange tijd heeft er nog een spoorlijntje de Marijkeweg (nu Gerard Bildersstraat) gekruist, dat werd gebruikt om leem aan te voeren voor de steenfabriek. Het was een sport voor de toenmalige jeugd om zich op het laatste kipwagentje gratis te laten meevoeren. Dit tot grote woede van machinist Sjengske van Deursen die van zijn rijdende loc sprong om de kinderen weg te jagen. Hij moest dan weer hard lopen om op zijn locomotief te komen.

Op de hoek van de Leemskuilen en de Marijkeweg lag een keerinrichting in het lijntje om de karretjes om te draaien. Dit was een grote schijf die draaide op grote stalen knikkers die bij de jongelui erg gewild waren om ermee te bolkeren. Als de jeugd weer eens had toegeslagen kon Sjengske zijn karretjes niet meer draaien.”

De vraag is: was dit een wagonkipper of een draaischijf ? In het laatste geval: waar diende die draaischijf voor ?

 

Tij Kools reageerde als volgt: “Voor zover ik me herinner kwamen de kipwagentjes met klei (leem) aan bij de steenoven, om vervolgens een voor een op de draaischijf te worden gerold waarna de schijf  een slag draaide om vervolgens schuin omhoog (over een spoorlijntje) werden getrokken om daar omgekiept te worden in (wat ik aanneem) een maalinrichting voor verdere verwerking van de klei.”

 

 

Verwijzing

[1]

Archief van het Hoogheemraadschap van de Hondsbossche en Duinen tot Petten, Regionaal Archief Alkmaar, Archiefblok 86.2.009, inventarisnummer 205: Stukken betreffende de aankoop, opstelling en exploitatie van twee motorkranen langs het Noordhollands Kanaal, 1915-1921.

 

 

Terug/verder naar:

 

Nieuw                                    Home                                         Inhoud