Welkom

Inhoud

Inleiding

Andere tractie

Spoorwijdte

Producenten

Import & handel

Eigenaars

Materieel

Links

Contact

Nieuw ◄`

Zoeken

 

 

Stoomtractie smalspoor

Stoomtractie normaalspoor

Motortractie smalspoor

Motortractie normaalspoor

 

Boeken

Aanvullingen

Tijdschriften

Raadsels

Loctypes

Deutz MLH132, MLH232 en MLH332

Deutz ML332F overzicht 064.JPG

Dit is een foto uit de Deutz MLH332F folder [1]. De stalen cilinder op de motorkap dient voor het starten. De folder van importeur Spoorijzer [2] zegt hierover:“Het aanzetten van den motor geschiedt zonder tijdroovende voorbereiding zuiver automatisch door samengeperste lucht, die door den motor zelf in de vorm van uitlaatgassen wordt geproduceerd en in een drukluchtvat opgeslagen wordt”.

Inleiding

 

De Deutz locomotieven van de MLH serie met langzaam lopende viertact dieselmotoren met één liggende cilinder en verdampingskoeling waren de opvolgsters van locs met soortgelijke Ottomotoren. De MLH serie is op een andere webpagina in grote lijnen behandeld. Het gaat om drie verschillende motoren, aangeduid met hun zuigerslaglengtes van 22, 28 en 32 cm. Op deze webpagina wordt nader ingegaan op de Deutz locs met MLH motoren met een zuigerslaglengte van 32 cm. De motor werd in de loop der jaren verbeterd en zo ontstonden achtereenvolgens de versies MLH132, MLH232 en MLH332.

Deutz ML332F zonder kapt 065.JPG

In deze foto uit de MLH332F folder [1] is te zien dat de motor voor dit grootste MLH type hoger is dan de versnellingsbak (die voor alle types gelijk is)

Op de bovenste twee foto’s is een persgascilinder te zien die op de motor(kap) ligt. Tijdens bedrijf werd die cilinder met uitlaatgas gevuld. Bij een volgende start werd de motor aan het draaien gebracht door dat gas onder druk in plaats van de brandstof in te spuiten.

 

Foto uit Spoorijzer folder [2] →

 

Op de foto rechts ziet de loc er hetzelfde uit als op de foto hierboven. Alleen ligt de persgascilinder nu niet horizontaal op de motorkap (waardoor het uitzicht wat belemmerd werd), maar staat verticaal in de cabine (waar niet veel ruimte was; de machinist zal nu maar aan één kant kunnen in- en uitstappen). Niet alle MLHx32’s hadden dus een persluchtcilinder op de motorkap, maar het omgekeerde is wel waar: een Deutz met een persluchtcilinder op de motorkap is een MLHx32.

Deutz MLH332 in SIJ folder.JPG

Gegevens

 

De volgende gegevens zijn bekend:

 

MLH132F

MLH232F

MLH332F

MLH332F B

Bouwjaren

1925-1926

1926-1931

1926-1943

? ***

Gewicht (ton)

 

6,4

7

6

Vermogen (pk)

bij …toeren

18 – 20

400 *

20

400

24

480

Slag (mm)

320

320

320

320

Cilinder diameter (mm)

200 *

190

Snelheden (km/u)

 

3,5 en 8

3,5 en 8,5

5 en 12

Max. trekkracht a/d haak (kg)

 

1200

1500

124

4075

930

2000

1030

Max. treingewicht (ton)

 

100

Lengte over buffers (mm)

 

3955

Radstand (mm)

 

930

Hoogte (mm)

 

2000

Breedte (mm)

 

1030

Persgasfles

Geen **

Op

motorkap

In [1]: op motorkap

In [3]: in cabine

Bron

[3]

referentie

website

500 e.V.

[1]

[2]

*     Aangenomen is dat deze gegevens gelijk zijn aan die van de NS 93 (type ML132R).

**   Volgens de bovenste foto op deze webpagina.

***  Het onderscheid tussen de MLH332 = MLH332 A en de MLH332 B wordt alleen in de Spoorijzer folder [4] en niet in de

       leverlijsten gemaakt.

In Nederland

 

Uit [3a] blijkt dat dit grootste MLH type het meeste in Nederland voor kwam:

·       6x    MLH132

·       17 x MLH232

·       36 x MLH332

Dat zijn er  59 in totaal op smalspoor en daarbij komt nog één loc op normaalspoor. Hieronder staan een aantal voorbeelden.

 

Steenfabriek de Gallantijnse Waard bij Elden (van P.A. Bos te Oosterbeek) had sinds 1925 tot volle tevredenheid een MLH132F met Deutz fabrieksnummer 6899; zie hier.

Deutz 11546 (1933) van Kurstjens in Tegelen was een MLH332F. Via de link is een foto te zien. Deze loc had soortgelijke zware buffers als de loc in bovenste foto uit de Deutz folder hierboven.

 

Tiglia – ook in Tegelen – had een MLH131F en een MLH232 uit 1927:

 

Foto: collectie Hay van Rhee

 

Ten behoeve van onderhoud is de MLH232F van Tiglia in de open lucht opgebokt. De krukas met de vliegwielen, de wielen en het remwerk zijn verwijderd. Voor de loc staat monteur Willem Peelen, die op andere foto’s als machinist te zien is.

 

De collectie van Hay van Rhee bevat veel foto’s van een MLH met een persgascilinder op de motorkap. Bekend is de levering van Deutz 7259 (1927) van het type MLH232. Het lijkt niet uitgesloten dat Tiglia nog een MLH232F of MLH332F had, want op de leverlijsten [3] staan via importeur Spoorijzer geleverde locs van deze types waarvan de klant onbekend is.

Russel Tiglia Deutz dieselloc opgebokt bewerk tC.JPG

 

 

Machinist Graatje Zegers en een onbekende remmer rijden door het Wandelpark (Klein Zwitserland) in Tegelen, op weg van de groeve Egypte naar één van de fabrieken van Russel Tiglia, dat wil zeggen naar Russel aan de Kaldenkircherweg of naar Tiglia aan de Steenweg. Foto: collectie Hay van Rhee

 

De fusie van Russel en Tiglia dateert van 1935; de foto moet dus in of na  1935 genomen zijn. Het logo RTT (Russel Tiglia Tegelen) staat nog niet op de loc.

Wandelpark bewerkt 148 mm.jpg

Heidemij 014 detail HCO.148 mm.jpg

 

Spoorijzer in Delft had minstens twee MLH332’s in het eigen verhuurpark. Ze waren in 1933 gebouwd.

 

 

← Deel van een advertentie van Spoorijzer in het Tijdschrift van de Heidemij in de jaargangen 1946/47.

 

Er bestaan ook foto’s van MLH232F’s of MLH332F’s die genomen zijn bij bedrijven die niet op de leverlijsten [3] staan. Het kan gaan om al genoemde onbekende klanten van importeur Spoorijzer.

 

Steenfabriek Elden.

Foto: collectie Hay van Rhee

 

(De steenfabriek Elden te Elden lag naast de al genoemde steenfabriek de Gallantijnse Waard).

 

 

Deutz MLH Elden A.jpg

Treintje-kalkzandsteenfabriek-langs-de-Postweg A.jpg

 

De Twents(ch)e Kalkzandsteenfabriek had ook zo’n loc:

 

← Foto op de website van de Historische Vereniging De Dree Marken

 

De fabriek lag tot 1955 in de gemeente Losser en na een wijziging van de gemeentegrenzen in Oldenzaal.

 

 

Uit de Deutz leverlijst van Toon  Steenmeijer [3a] blijkt dat de Bataafsche Petroleum Mij. (BPM) in s´Gravenhage tussen 1927 en 1930 negen locs (fabrieksnummers 7693 t/m 98; 8842/43, 9699) van het type 20MLH232/332F voor 700 mm spoorwijdte kocht (hierbij staat 20 voor 20 pk). Ze kwamen kennelijk (deels ?) op het eiland Tarakan in Nederlands Indië terecht en overleefden (deels ?) de Tweede Wereldoorlog:

 

Wederopbouw van de BPM olie-installaties op het eiland Tarakan voor de kust van Oost-Borneo in de periode juni/juli 1945. Collectie Nederlands Instituut voor Militaire Historie

 

De BPM heeft de loc op de foto zelf van een uitlaatpijp voorzien.

AKL019763 HCO HCO 148 mm.jpg

 

Normaalspoor

 

De locs voor normaalspoor misten de kenmerkende cilinder met perslucht op de motorkap.

In 1928 ontving de Bataafsche Petroleum Mij. in Rotterdam-Charlois Deutz fabrieksnummer 8434 van het type MLH232R [3b]. Daarvan is verder niets bekend.

Opmerkingen:

a)

 De firma Spieker & Elferink in Zutphen schreef een merkwaardige brief:

 

Heidemij 042 HCO 148 mm.jpg

↑ Brief uit [1] ↑

Het merkwaardige is dat Spieker & Elferink tevreden is over een ruwolie-rangeerlocomotief. In het hedendaagse taalgebruik is dat een dieselrangeerlocomotief. Spieker & Elferink komt op de leverlijsten [3b] voor met Deutz 6588 (volgens dit boek 6504) uit 1924. Dat was een loc van het type CXIVR en dat type heeft geen dieselmotor, maar een Ottomotor. Leverlijsten zijn niet volledig en niet foutloos, maar opmerkelijk is dat Spieker & Elferink het over 30/33 pk hebben. Deutz had in 1925 nog geen diesellocs met zo’n hoog motorvermogen gebouwd, maar wel CXIV’s (zie hier). Met andere woorden: Spieker & Elferink dachten ten onrechte dat ze een dieselloc hadden.

 

Met dank aan:

Dhr. P.A. de Wit.

 

Bronnen:

[1]

Deutz folders en referentiebrieven in het archief van de Heidemij:

Gelders Archief, plaatsingsnummer 0915: Heidemij, Bestuur en Directie

daarin 7.01.2. Commissie tot onderzoek van het vraagstuk der vuilverwijdering/V.A.M.

o.a. inventarisnummers 1271 – 1278.

[2]

Xerox kopieën van Nederlandstalige Spoorijzer folders, verkregen van ex-SIJ medewerker dhr. P.A. de Wit uit Delft. Wat betreft de foto’s is de voorkeur gegeven aan de Duitstalige folders [1] omdat (vele jaren later) de originele Duitse folders gefotografeerd konden worden.

[3]

Deutz leverlijsten van:

[3a]

Toon Steenmeijer (Nederlands smalspoor);

[3b]

Jens Merte.

 

 

{

Overzicht van motorloctypes op smalspoor      Deutz MLH diesellocs

Terug/verder naar:

 

Nieuw                      Home                      Inhoud