Welkom

Inhoud

Inleiding

Andere tractie

Spoorwijdte

Producenten

Import & handel

Eigenaars

Materieel

Links

Contact

Nieuw

Zoeken

 

 

Stoomtractie smalspoor

Stoomtractie normaalspoor

Motortractie smalspoor

Motortractie normaalspoor

 

Zephir

(laatst gewijzigd op 04-02-2016)

 

De firma Zephir werd in 1969 in Modena (Italië) opgericht en begon met de bouw van trekkers voor vliegvelden en dergelijke. Vanaf 1977 werden ook tractievoertuigen gemaakt; inmiddels staat de teller op circa  2000 stuks. Daarvan zijn een groot deel rail-wegvoertuigen van de types:

-        Lokotractor (ook geschreven als Locotractor en afgekort als LOK)

-        Crab

In beide gevallen gebeurt de aandrijving op het spoor via wielen met rubberen loopvlakken.

Voor de volledigheid wordt nog vermeld dat Zephir ook tractievoertuigen levert die alleen op rails kunnen rijden (Lokom, Kubo), maar die komen in Nederland tot dusverre niet voor.

Zephirlog0.jpg

De Duitse firma F.E.L.S. Trade + Consult importeerde Zephirs onder eigen naam, in Duitland en ook in Nederland. Na het faillissement van F.E.L.S. werd de  N.V. Jan de Wacker in Schoten (B) tijdelijk de importeur voor Nederland. FSH Gmbh werd dat voor Duitsland; inmiddels is dat Rebensburg.

De Franse firma Rail Route Europe levert de Eurotract. Die lijkt als twee druppels water op de Zephir LOK, maar de naam Zephir komt op de Eurotract niet voor. Zephir noemt Rail Route Europe als importeur in Frankrijk en België.

 

Lok(otractor)

 

De Zephir LOK heeft vier wegwielen. Die wegwielen – met dus rubberen loopvlakken - worden ook op het spoor voor de aandrijving gebruikt. De LOK wordt dan door spoorwieltjes in het spoor gehouden.

Zephir LOK tekening.jpg

Er zijn (anno 2012) negen modellen, met een gewicht/motorvermogen variërend tussen 10 ton/100 pk en 40 ton/485 pk. Anno 2016 is er nog een model meer: de 30.520 met 48 ton/485 pk.

Voor alle modellen geldt het volgende:

- er zijn vier wegwielen

- de breedte A = 2500 mm

- de topsnelheid is ~ 25 km/uur.

 

De vijf lichtste modellen (zie de tabel links) hebben vier spoorgeleidewieltjes (middelste plaatje).

Voor deze vijf modellen geldt:

Radstand P = 4370 mm; lengte L = 6040 mm, hoogte H = 3150 mm.

 

De zwaardere modellen hebben acht spoorgeleidewieltjes (rechter plaatje); daarbij is P = 610 mm.

 

← Bron: Zephir folder en website

 

 

Type

Lengte (mm)

Gewicht (ton)

Trekkracht (kN)

Vermogen (pk)

 

 

2.60

6040

10

30

110

 

4.90

6040

14

50

110

 

6.110

6040

16

70

110

 

10.170

6040

20

100

173

 

13.220

6040

24

130

215

 

16.300

7740

29

160

300

 

20.300

8240

35

200

300

 

20.450

8240

35

200

400

 

22.520

8240

40

230

485

 

De meeste exemplaren die in Nederland aanwezig zijn (geweest) behoren tot het type Lok 6.110. Voor dit type werd een gewicht van 14 ton en motorvermogen  van 100 pk / 74 kW opgegeven. Anno 2012 en ook in 2016 is dat 16 ton, respectievelijk 82 kW / 110 pk.  Voor de trekkracht staat onveranderd 70 kiloNewton genoteerd, hetgeen betekent dat op een recht en vlak liggend spoor een trein van 1400 ton behandeld kan worden.

 

Hoogovens (→ Corus → Tata Steel) in Velsen gebruikt sinds 1997 Zephir LOKs van het type 6.110.

 

Een Zephir LOK rangeert aan de derde Rijksbinnenhaven met eigen Hoogovens wagens met rollen staal. Dat staal wordt met de kraan op de achtergrond in een binnenschip geladen. Volgens Jan de Wacker had Hoogovens (later Corus) vijf van deze Zephir LOKs (in dit boek staat abusievelijk zes). Het waren er anno 2010 nog vier en in 2016 nog één. Foto wijlen Hans Wervers, 18-04-1998 ↓→

 

Daarnaast zijn er sinds 2008 vier Transloks actief als rail-wegvoertuig.

Al deze voertuigen worden door Hoogovens (later Corus, nog later Tata) gehuurd van Van Santen Hijsmij. Die firma bood op haar website medio 2010 hun Zephir LOK met vlootnummer H339 en chassis nr. 7207309-1500 uit 1997 te koop aan. In 2014 stond die Zephir nog steeds te koop, maar ook chassis nr. 7207309-1501 uit 1997.

 

Zephir Corus HW portrait.jpg

Zephir Corus HW landscape.jpg

 

De naam Zephir staat bovenin de voorruit; het logo is midden onder de voorruit aangebracht. Zowel onder de voorruit als onder de zijruit is te zien dat het om het type LOK 6.110 gaat. Erachter staat het vlootnummer H340 van Van Santen Hijsmij. Dat is de firma die de LOKs aan Corus (→ Tata Steel) verhuurt.

Op het onderste, blauwe gedeelte is de naam FELS te zien. Voluit betreft het F.E.L.S. Trade + Consult GmbH te Grünsfeld (D), waarbij F.E.L.S de afkorting is van Flurförderzeuge, Elektro-Fahrzeuge, Lokotraktoren & Service. F.E.L.S. stond met Zephirs op de Innotrans in 2004; anno 2010 bleek F.E.L.S. failliet te zijn.

De Zephir LOKs bij Corus zijn voorzien van halfautomatische SA3 koppelingen.

Zephir Frank Schouten.jpg

← Frank Schouten fotografeerde op 18 juni 2010 een LOK 6.110 bij Broekman Special Products in Rotterdam Rozenburg. Het uiterlijk verschilt van dat van de (oudere)  LOKs bij Corus, onder andere wat betreft het hekwerk, de plaatsing van de trappen en de raamindeling van de deur.

 

Zowel de LOK als het bedrijf hebben een geschiedenis: het bedrijf heette tot in 2008 Gevelco; daarvoor was op deze locatie Bell Lines gevestigd.

De LOK was van 2006 tot medio 2010 verhuurd aan de Pernis Combi Terminal (PCT; voorheen v/h Vopak Distripak) aan de Butaanweg in Rotterdam Pernis. De kleuren waren bij PCT als die van de LOKS bij Corus. Er was toen sprake van een Zephir E2000, terwijl de Eurotract 2000 toch de type-aanduiding van Rail Route Europe is. Bij PCT rangeert nu een ex-DB Köf III. Op zijn beurt vervangt de LOK bij Broekman een oude Moyse loc.

In mei 2012 is bij European Bulk Services (EBS) aan de Elbeweg in de Rotterdam-Europoort een Zephir van het type 10.170 (met dezelfde afmetingen, maar zwaarder dan type 6.110) in gebruik genomen. Zie hier voor een foto en daar voor een video.

 

In 2015 arriveerden bij Tata Steel via importeur Pols Zuidland twee nieuwe Zephirs, nu van het zware type 20.300. Eén daarvan stond – compleet met het logo  van verhuurder Van Santen – al op de Innotrans 2014 in Berlijn.

 

Zephir type Lok 20.300; fabrieksnummer 2537; Innotrans 2014, Berlijn, 24-09-2014,

 foto Michael Vogel →

 

Dit type heeft voor elk voorwiel en achter elk achterwiel twee spoorgeleidewieltjes (voor de hierboven besproken lichtere types is dat één). Als wegvoertuig is deze Zephir met een asbelasting van 17,5 ton bijzonder zwaar: op de openbare weg is maximaal 10 ton toegelaten (toch is dit nog niet het zwaarste Zephir type). De  maximale snelheid op de weg is (net als bij alle andere Zephir Lokotractors) 25 km/uur.

Zephir2537_01 c.jpg

Crab

ZEPHIR CRAB2000E Amfb 25-09-2007 achter.jpg

← De enige Zephir Crab 2000 E in Nederland is te vinden bij de in  2007 geopende werkplaats van Connexxion in Amersfoort Bokkeduinen. Nico Lollinga maakte alle hier getoonde foto’s op 25-09-2007.

 

Er is één spoor dat de hele werkplaats doorloopt en op een stootblok eindigt.

Zoals de naam suggereert, staan de wegwielen loodrecht op de spoorwielen. De spoorwielen hebben rubberen loopvlakken. Aan de hier zichtbare zijkant is een automatische koppeling gemonteerd voor de Protos treinstellen van Connexxion. De aandrijving geschiedt met elektromotoren, die uit accu’s worden gevoed. Op de weg zijn motorvermogen en maximum snelheid 6 kW en 8,8 km/uur; op het spoor 12 kW en 6 km/uur. Het eigen gewicht is 4,8 ton en de trekkracht 25 kN, waarmee een trein van 500 ton  bewogen kan worden.

ZEPHIR CRAB2000E Amfb 25-09-2007 voor.jpg

← De Crab 2000E is als wegvoertuig een driewieler, met één aangedreven wiel onder de cabine. De bestuurder kijkt bij gebruik als wegvoertuig uiteraard vooruit op de weg, met als consequentie dat hij bij gebruik als railvoertuig dwars op het spoor zit.

Aan de hier zichtbare zijkant is geen automatische koppeling nodig.

ZEPHIR CRAB2000E (Fabrieksplaat) Amfb 25-09-2007.jpg

Uit de fabrieksplaat blijkt dat de Crab in 1998 (onder fabrieksnummer 1571) gebouwd is en dus niet nieuw in Amersfoort gekomen is. De Crab is iets zwaarder (5,2 ton) dan volgens de hierboven vermelde gegevens. Toch is de trekkracht lager dan volgens de folder, namelijk 20.000 (in plaats van 25.000) Newton ofwel circa 2000 kilogram. Van dit laatste getal komt de type-aanduiding Crab 2000 →

Zephir Crab tekening.jpg

 

← Er bestaan ook andere types Crab dan de 2000E, bijvoorbeeld de zwaardere 3000E. Hiernaast staan de afmetingen van beide types. Bron tekening: folder van Zephir.

 

De E in de type-aanduiding slaat op (batterij) elektrisch. Bij gebruik in een werkplaats is een voordeel dat er geen uitlaatgassen zijn.

Volgens Jan de Wacker is er ook een dieseluitvoering.

 

 

 

Opmerking:

Jan de Wacker had (juli 2010) ook nog een Zephir 6.110 voor de verhuur in zijn magazijn staan.

Zie ook:

www.zephir.eu                         met videofilmpjes van de Zephir producten in verschillende talen   

www.railrouteeurope.com       ook met video’s; uitsluitend in het Frans.

www.dewacker.com

{

de pagina Andere tractie

Terug/verder naar:

 

Nieuw                      Home                      Inhoud