Welkom

Inhoud

Inleiding

Andere tractie

Spoorwijdte

Producenten

Import & handel

Eigenaars

Materieel

Links

Zoeken

 

Stoomtractie smalspoor

Stoomtractie normaalspoor

Motortractie smalspoor

Motortractie normaalspoor

 

Nieuw (laatste toevoegingen) en nieuws

 

11 augustus 2026

 

Treinenparade

Op zaterdag 1 en zondag 2 augustus vond de jaarlijkse Treinenparade plaats bij het Industrieel Smalspoor Museum bij Erica. De 16 jeugdleden hadden het uitstekend georganiseerd. Verspreid over de dag waren er vier parades van circa 20 minuten, elk gewijd aan een thema. Daartussen was er gelegenheid voor bijvoorbeeld het bewonderen van een groot aantal modelbanen, de lunch, een bezoek aan de locloods of het museum en het maken van een rondrit van een uur. Er reden twee rondrittreinen achter elkaar, die steeds vol bezet waren. Kinderen konden springen op een luchtkussenatractie, een machinistendiploma behalen, een rondrit maken met de kindertrein (de Schwingel parktrein) of een loc bedienen onder leiding van een machinist.

 

Hieronder zullen zaken worden besproken die specifiek waren voor de Treinenparade en die men niet zal zien bij een doorsnee bezoek aan het Industrieel Smalspoor Museum.

De eerste drie treinparades gingen over toepassingsgebieden van het smalspoor. Begonnen werd met een tuin- en bosbouwparade, met onder meer bijzondere aandacht voor de oudste tractievorm, namelijk duwtractie.

Bij het duwen kunnen de drie tomatenwagens gemakkelijk bij de bovenrand vast gepakt worden. In de wagens werden in kassen tomaten geladen. In de achterste wagen is een luik te zien waardoor de tomaten schadevrij gelost werden. Op een ander spoor nadert al een HaWe elektrische tuinderslorrie, waarover later meer.

 

Alle foto’s zijn gemaakt op 02-08-2026. Ze staan niet altijd in chronologische volgorde.

 

Een tweede voorbeeld van duwtractie: bosbouw leverde boomstammen op die verzaagd werden tot balken en planken. Het lag voor de hand dat houtzagerijen zelf houten lorries bouwden en alleen de wielstellen en lagers inkochten. De onderstaande zagerijlorrie is afkomstig van Houtindustrie van der Kwast in Vianen:

Het frame van de zagerijlorrie is volledig van hout en wordt bij elkaar gehouden door drie lange draadstangen (één aan elk uiteinde en één in het midden). Bijzonder is dat de twee wielen op een as onafhankelijk van elkaar kunnen draaien. In een boog leggen de buitenste wielen immers een grotere afstand af dan de binnenste wielen. De buitenste wielen zouden dus sneller moeten kunnen draaien en hier kan dat. Deze wagens ondervinden daarom weinig extra weerstand in krappe bogen. Bij het duwen van een geladen zagerijlorrie wordt tegen de lading geduwd. Het duwen lijkt in dit geval niet zo makkelijk omdat de duwer gebogen moet lopen om er bij te kunnen. Het duwen van een lorrie geladen met balken die aanzienlijk langer zijn dan de lorrie ziet er - vooral in bogen – heel anders uit.

 

Tomatenwagens en zagerijlorries zijn buiten de treinparades in Erica te bezichtigen, maar het bij de treinenparade in bedrijf zien van deze voertuigen voegde veel toe: men zag dat één man een geladen lorrie kan duwen (bij normaalspoor ligt dat wel anders !) en kon zich makkelijk voorstellen dat dit zonder smalspoor op deze ruwe ondergrond niet mogelijk zou zijn geweest. Bovendien waren er bijzonderheden te zien zoals op welke plaats een bepaalde lorrie geduwd moet worden. Over bijzonderheden die niet te zien waren (zoals de onafhankelijk van elkaar draaiende wielen van de zagerijlorrie van Houtindustrie van der Kwast) werd het publiek bijgepraat door presentatoren, die elk voertuig bekwaam van commentaar voorzagen.

 

 

 

Het Industrieel Smalspoor Museum heeft een aantal elektrische tuinderslorries. Net zoals bij de duwtractie geldt dat er zeer zelden een rijdende elektrische tuinderslorrie te zien is en dat de treinenparade veel toevoegt:

HaWe elektrische tuinderslorrie beladen met veilingkistjes. HaWe in Bergschenhoek heeft honderden tuinderslorries gebouwd. De bestuurster staat op een smal plateau en houdt zich goed vast aan  een T-vormige constructie van buizen. Het voertuig rijdt naar links. Bij het rijden in de omgekeerde richting zou de bestuurster 180° gedraaid moeten staan, waarbij ze de T-vormige constructie  achter zich heeft. Dit werd helaas niet vertoond. De accu’s, elektromotor, etc. bevinden zich onder de laadvloer (klik op de link voor meer informatie).

 

Bij het Industrieel Smalspoor Museum wordt gewerkt aan een expositie over smalspoor in de tuinbouw. In het museum is al een tuinderslorrie te zien waarvan de laadvloer deels door een glazen plaat is vervangen, zodat de techniek zichtbaar is. De expositie zal voor het eind van het jaar klaar zijn.

 

De firma Spoorijzer in Delft heeft meer dan 100  “railtractoren” gebouwd. De onderstaande Spoorijzer Railtractor stamt uit 1966 en is omstreeks 1985 tweedehands gekocht door dhr. Willem Jonk te Middenbeemster. Hij gebruikte de railtractor tientallen jaren in zijn perenboomgaard. Het bedrijf was simpel: er was één lang recht spoor zonder wissels. Het bedrijf werd in 2022 beëindigd; de 15.000 perenbomen werden gekapt. Het bijzondere is dat de railtractor de laatste in commercieel bedrijf zijnde railtractor was. De railtractor, zes lorries en rails werden in 2023 overgenomen  door het Industrieel Smalspoor Museum. Het laatste stadium (2014-2022) van het bedrijf van Willem Jonk  was de Toffe Peer. Zie hier voor een toelichting. In die tijd vond er personenvervoer plaats, waarbij de passagiers op omgekeerde kisten op de lorries zaten.

Ook bijzonder: omdat de motorkap geen zijschotten heeft is de versnellingsbak van Prometheus in Berlijn te zien. Alleen de ongeveer zes laatste railtractoren hadden zo’n rechthoekige bak; de rest had een ronde bak van Bierens in Tilburg. Er waren voornamelijk twee types railtractor: de RT8 en de zwaardere RT11. Dit is een RT11, maar de zware RT11 buffers zijn vervangen door lichtere RT8 buffers met het oog op de slappe ondergrond van de perenboomgaard.

 

 

Het hoogtepunt van de veenparade was de demonstratie met de rijdende spoorkraan ISM 114. Deze “Gleisverleger” is in 1987 door het turfbedrijf Klasmann Werke GmbH [D] zelf gebouwd en diende voor het aanleggen en opbreken van spoor.

 

Rijdende spoorkraan 114 (geel) is gekoppeld met een lorrie met railramen van zes meter lengte (links op de foto). De bovenloopkraan heeft een groot overstek aan beide uiteinden. De procedure bij het leggen van rails is: de loopkat van de bovenloopkraan rijdt met een speciale klem tot midden boven de railramen, laat de klem zakken en pikt een railraam op (zoals in de foto hier rechtsonder is geïllustreerd). Vervolgens rijdt de loopkat naar het andere uiteinde van de bovenloopkraan, laat daar het railraam zakken en lost het. Daarbij zorgt een medewerker dat het railraam precies in het verlengde van zijn voorganger komt te liggen. Een tweede medewerker bedient de bovenloopkraan. Nadat het railraam aan zijn voorganger geschroefd is, rijdt spoorkraan 114 zes meter verder en wordt de procedure herhaald. Bij het opbreken van spoor vindt een en ander in omgekeerde volgorde plaats.

 

De werking van de klem: als de klem omhoog gehesen wordt, beweegt A naar boven en wordt de haak B verplaatst naar een positie onder de railkop. Dit gebeurt bij alle vier hoeken van de klem →

 

Spoorkraan 114 heeft twee tweeassige draaistellen voor 900 mm spoorwijdte. De aandrijving is dieselelektrisch: een dieselmotor van 19 pk drijft onder andere een elektromotor voor de voortstuwing aan, maar levert ook de stroom voor de bovenloopkraan, de verlchting en een hydrauliekpomp. Het Industrieel Smalspoor Museum heeft een grote partij zwaar 900 mm spoor van Klasmann gekocht en wil spoorkraan 114 gebruiken om dit spoor te leggen ter vervangingvan het bestaande lichtere 900 mm spoor.

 

 

 

 

In de bouwparade reed ondermeer een loc van het vooroorlogse Henschel type DG 13 op het 700 mm spoor. Bijzonder is dat het in Nederland het enige bewaarde exemplaar van dit type betreft. De Henschel was ooit eigendom van de steenfabriek Rusthoven (ook Rustenhoven genoemd) nabij Appingedam.

 

Elke loc stopte bij de presentator. De machinist zette dan de motor af. Na het eind van het verhaal van de presentator werd de motor gestart. Heel illustratief voor het eenvoudige karakter van de de meeste locs was dat ze geen startmotor hebben en dus aangeslingerd moesten worden. Dat ging meestal (ook bij deze foto) wel goed, maar soms moest er een andere vrijwilliger aan te pas komen. En bij één loc brak de slinger tijdens het aanslingeren door midden ! Een stuk of acht vrijwilligers probeerden vervolgens de motor te starten door de loc aan te duwen, maar dat lukte niet. Daarna werd de loc uit de weg geduwd. Ook een ontsporing van een loc werd razendsnel opgelost.

 

De treinenparades begonnen met de aloude duwtractie; de bouwparade eindigde met de (in de jaren zestig van de voriger eeuw) modernste vorm van industrieel smalspoor, namelijk de Monorail. De omvangrijke restauaratie van de monorail was nog juist op tijd afgerond. De kleur van de monorail trein (twee kipwagens en één aangedreven kipwagen) is geel omdat uit onderzoek bleek dat de eerste verflaag geel was.

 

De monorail rijdt zonder machinist. De motor wordt aan eendeen beginpunt gestart en daarna rijdt de trein naar een vooraf bepaalde stopplaats. De kipbakken worden wel handmatig gelost, zoals hier onder grote publieke belangstelling gedemonstreerd werd.

 

De monorail is bij daglicht uitstekend te zien op een life webcam. De bakken staan in de gekipte stand om te voorkomen dat er regenwater in blijft staan. Het tracé is een rondje om een groep berken, vlak bij het perron van het museumgebouw. Voor de treinenparade was dit ideaal. Later zal er een langer traject komen. Het materieel daarvoor is aanwezig.

 

Na de bouwparade volgde de fabrikantenparade, waarbij een aantal belangrijke locomotieffabrikanten belicht werden, terwijl voorbeelden van hun producten getoond werden. De dag werd besloten met een ereronde van al het rijdende 600 mm

 materieel.

= = =

Ander nieuws

 

In het nieuws van 1 juli 2026 werd het tijdschrift Railmagazine 435 (juni 2026) aangehaald. Kort samengevat: de RWX-02 (een bejaarde dieselloc met flitsend uiterlijk) was in Born opgedoken als “last mile” loc, maar de machinist had veel problemen met de afstandbediening. Louis van Delft constateerde op 23 juli dat de loc niet meer in Born aanwezig was.

= = =

 

Op 7 juli stuurde staatssecretaris Annet Bertram de Uitvoeringsagenda Spoorgoederenvervoer 2026-2030 naar de Vaste Commissie Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer, met als interessante bijlagen twee rapporten van Buck Consultants International (BCI). Het gaat om:

·       Zeilend binnenkomen (van een terminal)
Een voorbeeld: een Elok komt op een spoor met bovenleiding binnen. De pantograaf gaat omlaag en de trein rolt uit (“zeilt”) en passeert daarbij het gebied waarbij vanwege de aanwezigheid van kranen geen bovenleiding aanwezig is. Juist buiten dit gebied loc stopt de trein op een plaats waar de Eloc weer onder bovenleiding staat maar de eerste wagen achter de loc niet. De Eloc wordt ontkoppeld en rijdt desgewenst weg. De wagens worden gelost of geladen. Daarna kan de Eloc (of een andere Eloc) weer voor de trein gezet worden. Er is geen dieselloc aan te pas gekomen, al moet er wel een dieselloc of een lier reserve staan voor bijvoorbeeld het geval dat de trein niet ver genoeg uitrolt. Bij sommige terminals in Duitsland en Oostenrijk wordt zeilend binnenkomen toegepast. In het rapport wordt van een aantal Nederlandse terminals bekeken of zij geschikt voor zeilend binnenkomen zouden kunnen zijn. Dat vergt dan nadere studie. Rail Terminal West 1 op de Maasvlakte en de Barge Terminal Tilburg lijken het meest geschikt.

·       Bundelingsconcepten
In het Rotterdamse havengebied zijn er (te) veel aanbieders van de “first & last mile”, met eigen locs. Dat leidt tot inefficiënt gebruik van

spoor, locs en personeel door veel losse locritten. Onder bundeling wordt verstaan dat het havengebied zou worden opgedeeld in zones, met per zone één onafhankelijke aanbieder van first & last mile vervoer. In het rapport worden voor de Botlek en de RSC bij het emplacement Waalhaven de besparingen geschat.

Een citaat uit het rapport: “Conventionele terminals geven aan dat de inzet van een neutrale feeder partij bij hun tot 30-50% meer railtransport zal leiden. Deze volumes verdwijnen nu naar o.a. Hamburg en Antwerpen”. In het Antwerpse havengebied is al bundeling ingevoerd. Dat bevalt in sommige opzichten, maar niet in alle opzichten. In Rotterdam zou het dus anders moeten.
Een aantal spoorgoederenvervoerders kwam ook zelf met een initiatief, zij het (nog) niet wat betreft de first & last mile  Op 09-04-2026 werd op de website Industriespoor gemeld:

Zes spoorvervoerders kondigden op 01-04-2026  aan dat ze gedurende een proef van zeven maanden tussen Kijfhoek en de Maasvlakte tegen vaste tarieven elkaars treinen overnemen in geval van dreigende vertraging, uitval van treinen  of verstoringen. Ze doen dat via de app Portflow. De zes zijn Rail Force One, HSL Netherlands, DB Cargo Netherlands, RTB Cargo, LTE en Rail Cargo Group. Ze vertegenwoordigen samen 70 procent van de markt. Bronnen: Nieuwsblad Transport; Railfreight.com” Zoiets moet voor de first & last mile of zelfs voor het spoorgoederenvervoer  in het algemeen toch ook kunnen ?

 

 

 

0 – 0 – 0

 

24-07-2026

 

Het verhuurbedrijf  BT Trains in Den Bosch is op 16-01-2017 bij het Handelsregister ingeschreven. Het kocht begin 2017 van DB Cargo zeven locs, waarvan enkele in de loop van 2017 een revisie van het toenmalige Spoorijzer kregen in de monumentale locloods in Roosendaal.

 

 

 

↑ Door BT Trains gekochte locs van de DB serie 373 in de in 2012 gesloten Houtbank te Roosendaal, 05-10-2017 

De opvallende rij van vijf locs was makkelijk te zien vanaf de Bosstraat (linksboven). Vooraan staat de 363 712, die we later nog zullen tegen komen.

 

Voor de eerste jaren van BT Trains wordt naar deze link verwezen; hieronder zal worden nagegaan hoe de situatie van het bedrijf nu (juli 2026) is.

Bijna al die 9 jaar heeft het verhuurpark uit dezelfde acht drieassers bestaan:

·       één ex-NS radioloc: bakkie 691.

·       zeven locs van de Baureihe 363 van de Deutsche Bundesbahn. Het gaat om het West-Duitse type V60C. Daarvan is de 363 825 in 2024 verkocht aan Wittebrug Lease. Veer4Rail huurt de loc en heeft haar een opvallend paars uiterlijk gegeven:

 

 

↑ De ex BT Trains 363 725, nu V4R, bij Chane aan de Oude Maasweg in de Botlek. Foto Louis van Delft, 08-07-2026 ↑

Het EVN (Europees Voertuig Nummer; vroeger UIC) is nu 98 84 8363825-6_NL-VFR, waarin VFR voor Veer4Rail staat.

 

Dit is de enige verandering van eigendom in het BT Trains verhuurpark in circa 9 jaar. Op de website van BT Trains staat de 825 overigens nog steeds vermeld als “beschikbaar”.

 

Bij Railport Brabant in Tilburg was op 03-07-2026 de eigen loc 403 te zien samen met de BT Trains 363 712. BTT op de 403 betekent Barge Terminal Tilburg en is niet te verwarren met BT Trains. De BTT 403 duwt in radio modus een containertrein naar de overgave sporen. De andere BTT loc (de 401) bevond zich elders op het terrein. Foto: Louis van Delft

 

Mogelijk was de 712 ingehuurd omdat één van de eigen locs een reparatie of onderhoud moest ondergaan. Maar Louis van Delft zag op 20-07-2026 (dus 17 dagen nadat bovenstaande foto gemaakt was) dat de 363 712  een gemengde LKW Walter trein uithaalde, terwijl de 401 en 403 aanwezig, maar niet actief waren.

 

In de eerste en tweede kolom van de onderstaande tabel staan de nummers van de BT Trains locs. Soms wordt bijvoorbeeld de ex DB 363 633 kortweg aangeduid als de 633. In de tweede kolom staat het EVN nummer (Europees Voertuig Nummer, vroeger UIC nummer geheten). Hierin ziet men het nummer 363633 terug. Daarna volgt een controlecijfer en tenslotte een afkorting voor de voertuighouder.

De kleuren van de 363-ers van BT Trains waren aanvankelijk: hoofdkleur: (verweerd) rood; cabinedak: grijs en hekwerk: wit. In 2020 werden vier locs uiterlijk opgeknapt. Zie de derde kolom in de tabel. De hoofdkleur werd zwart. Het cabinedak bleef grijs. Het hekwerk bleef wit en ook het zijframe werd wit. Op de zijkanten van de locs verscheen in grote letters BT (wit) Trains (geel). Zie de foto hierboven. Sindsdien werd voor verhuur steeds een zwart-witte loc gestuurd. Eind 2021 kreeg nog een vijfde loc het zwart-witte uiterlijk. Zie de derde kolom in onderstaande tabel.

 

De verhuurlocs van BT Trains

 

Oud DB

nummer

EVN nummer in 2026

Zwart-wit

sinds:

Inzet in juli 2026

Opmerkingen

363 633

98 84 8363633-4_BTT

november 2021

emplacement Waalhaven

8 juli 2026 was de 1ste waarneming van de 633 na 2021

363 712

98 84 8363712-6_BTT

juni 2020

Railport Brabant Tilburg

 

363 716

98 84 8363716-2_BTT

?

?

nog steeds rood-wit; zie luchtfoto hieronder

363 723

98 84 8363723-3_BTT

mei 2020

verhuurd aan MEV1), Botlek

 

363 727

98 84 8363727-4_BTT

mei 2020

verhuurd aan MEV1),Waalhaven

 

363 825

98 84 8363825-6_NL-VFR

mei 2020

Botlek, verhuurd aan Veer4Rail

na juni 2024: eigendom Wittebrug Lease; kleur paars

363 833

98 84 8363833-0

?

?

nog steeds rood-wit; zie luchtfoto hieronder

 

 

 

 

 

n.v.t.

98 84 0600 091-5_BTT

zie kolom

Opmerkingen →

Sloe (Vlissingen Oost)

Ex bakkie NS 691 (radioloc), daarvoor NS 642.

Nog in huisstijl OOC in Oss: geel met blauw dak

1) MEV Nederland is een spoorwegdienstverlener die actief is in en rond de Rotterdamse haven, inclusief de Botlek en Waalhaven. MEV levert operationeel spoorpersoneel (machinisten, rangeerders), mobiel onderhoud en 24/7 procesbesturing aan goederenvervoerders.

 

Van twee locs - 716 en 833 - is niet bekend dat ze in de zwart-witte huisstijl zijn gebracht. Van diezelfde locs is niet bekend waar ze in juli 2026 waren (zie de vierde kolom in de bovenstaande tabel). En ook zijn er geen meldingen gevonden van activiteit van deze locs na 2017 (toen ze door BTT gekocht werden). De vraag rijst:

Waar zijn deze locs (rood in de tabel) en wat is ermee gebeurd ???

De onderstaande verrassend goede helicopterfoto uit september 2025 van een stukje van het emplacement Roosendaal geeft het antwoord: te zien zijn twee rode locs met een korte en een lange huif, een grijs cabinedak en een wit hekwerk. De conclusie is dat dit de 716 (de vooraanstaande loc op de eerste foto van dit relaas over BT Trains) en 833 zijn. Ze zijn dus in negen jaar nooit verhuurd. Mogelijk zijn ze wel gebruikt als onderdelenleverancier.

Vanwege de zwarte hoofdkleur valt het minder op, maar op het zelfde spoor staat nog een derde loc met dezelfde afmetingen, een grijs cabinedak en een wit hekwerk. Dit zal dan de 633 zijn die na het omkatten in november 2021 pas in juli 2026 voor het eerst gespot werd en kennelijk tussen november 2021 en juli 2026 niet verhuurd is.

Op ProRail luchtfoto's - zichtbaar gemaakt via de website Spoor in Beeld - zijn twee rode locs met grijs dak en witte hekwerken uitstekend te zien. Op hetzelfde spoor staat nog zo’n loc, maar dan in het zwart met grijs dak. Meer naar rechts ligt de spoorlijn naar Zevenbergen.

 

. Om de locatie van bovenstaande foto aan te geven is het onderstaande beeld bij lage vergroting vergroting gemaakt. Midden bovenin is een deel van de monumentale Roosendaalse locloods te zien en rechts daarvan de spoorlijn naar Zevenbergen, met twee hectometerpaaltjes. Rechts bovenin de Bosstraat. De omtrek van het bovenstaande detail is aangegeven met een rode rechthoek.. De beelden zijn van september 2025.

 

De twee rood-witte locs staan op een heel ander spoor dan de rij van vijf locs op de eerste foto in dit verhaal en zijn anno 2026 niet vanaf de begane grond buiten het spoorwegterrein waar te nemen.

 

Conclusies:

Van het achttal drieassers waarmee het verhuurbedrijf BT Trains in 2017 begon:

·       is er tot medio 2026 één verkocht

·       zijn er vijf regelmatig verhuurd. Deze locs zijn in de zwart-witte huisstijl van BT Trains gebracht, met uitzondering van “bakkie” 691 in Vlissingen Oost (Sloe).

Dat heeft nog steeds de huisstijl van OOC in Oss, waar het tussen januari 2016 en februari 2018 rangeerde

·       is er één pas in 2026 voor het eerst verhuurd

·       zijn er twee nog nooit verhuurd. Deze locs hebben nog steeds de verweerde rood-witte kleuren waarmee ze bij BT Trains kwamen en staan min of meer verdekt in Roosendaal opgesteld.

 

Bronnen: vooral Louis van Delft, Somda Railwiki (de link leidt direct naar de juiste pagina) en RolandRail.

 

Met dank aan: Louis van Delft.

= = =

Het GVB en VolkerRail werken als bouwteam samen aan het groot onderhoud van de Amsterdamse Metro. Dat wil zeggen: de opdrachtgever (het GVB) en de aannemer (VolkerRail) plus eventueel andere deskundigen werken al in de ontwerpfase en bij de engineering samen. De aanbesteding vervalt.

In 2025 is een begin gemaakt met de werkzaamheden tijdens een buitendienststelling van de metro op het traject Spaklerweg/Van der Madeweg-Overamstel-RAI gedurende zes weken in de zomer; zie het nieuws van 27 juli 2025. Het GVB sprak van het grootste onderhoudsproject uit de geschiedenis van het GVB. Zie deze video (3:36).

Deze zomer volgt deel 2 van de werkzaamheden.

RailPro zette in 2025 dertig ballastwagons en twee “bakkies” in: de 606 en 607. Daartoe kregen ze de verplichte gele fronten (zie hier). Ter voorbereiding stuurde RailPro dit jaar de 603 en 607 van Crailoo naar Amsterdam (bron: bakkie 687 op Flickr).

= = =

 Bij de vorige update (1 juli 2026 hieronder) werd bericht dat Strukton binnenkort zal beginnen met de uitbreiding van het militaire raccordement bij ’t Harde. Defensie beschikt hier al sinds 2022 over eigen tractie en wel in de vorm van een rail-wegvoertuig van het type RR 2444 van de Belgische fabrikant Mol.

Ook het militaire raccordement Vlasakkers bij Amersfoort zal worden uitgebreid (zie hier), maar de aanbesteding heeft daarvan heeft nog niet plaats gehad. Toch heeft Mol hier recent (in elk geval voor 06-07-2026) al een RR 2444 rail-wegvoertuig geleverd. Het is volgens Mol quasi identiek aan het exemplaar in ’t Harde.

(met dank aan Martijn Smits en de firma Mol in Staden)

 

De Mol in ’t Harde, Defensiekrant 26-03 (2022), foto: sergeant Aaron Zwaal →

 

Deze foto staat ook op de website van Mol.

 

= = =

↑ De kolenoverlaadlaadinstallatie van Sea-bulk Charbon in het westelijk havengebied (Loon Plage) van Duinkerken. Foto: Maarten van der Willigen, 22-05-2019 ↑

 

Het gaat om de geel-zwarte loc. Het is sinds voorjaar 2024 de rangeerloc van Nyrstar in Budel-Dorplein. De webpagina over door Cockerill Mechanical Industries gebouwde dieselhydrostatische locs is uitgebreid met onder andere een op dezelfde datum en plaats door Maarten van der Willigen gemaakte close-up van deze loc.

 

0 – 0 – 0

 

1 juli 2026

 

↑ Deze foto  is door Ben van Wevering gevonden in het Rotterdams Stadsarchief en is gemaakt door C.M. Tholens op 21-10-1960 ↑

 

Het lijkt wel de laadinstallatie van een kolenmijn, maar die waren er niet in Rotterdam. Wat is dit ?  Waar diende het voor ? Zie de nieuwe webpagina over Rokocent

 

= = =

 

Een UCATRAC met fraaie Millet graanwagens bij Cargill in Sas van Gent.

Foto: Louis van Delft, 24-06-2026

 

De UCATRAC is van Lifting Engineering [B] gehuurd. Vroeger sprak men van “kaastractor” vanwege de gele tegen de wielen geplaatste ballastgewichten. Die zijn hier echter zwart geschilderd →

 

Cargill in Sas van Gent is eind 2025 ingrijpend georganiseerd. 120 van de 340 arbeidsplaatsen vervielen. De verwerking van tarwe en de rafinage en producie van ethanol werd gestopt. Er wordt nu uitsluitend maïs verwerkt.

De binnenvaart werd zwaar getroffen; het railvervoer (van maïs) gaat door.

 

[Bronnen o.a. Industrielinqs, omroep Zeeland, Schuttevaer]

 

= = =

 

De spooraansluiting van Van der Vlist op Industrieterrein Moerdijk bestaat uit slechts één spoor. Op 09-06-2026 waren in de ochtend vier rongenwagens met buizen gebracht. Die kwamen per spoor niet verder dan de spoorpoort. Op dat ene spoor stond namelijk een grijs treinstel van het CAF type Nordic Civity (uiterst rechts op bovenstaande foto).Een tweede spoor zou handig geweest zijn, maar Van der Vlist lost dat anders op: Van der Vlist beschikt namelijk over twee enorme Liebherr mobiele havenkranen, een LHM 280 en een LHM 550, met een bereik van 40 respectievelijk 57 meter. Op de foto ziet u alleen het onderste stuk van zo’n kraan. Die tilde de buizen moeiteloos naar het eigen terrein. Foto: Louis van Delft.

 

In de avond kwam de geel grijze DB Cargo 6461weer vier wagens met buizen brengen en nam de vier geloste wagens mee terug. De hijskraan was al weg. De Nordic Civity nog niet; dat gebeurde in de nacht van 12- op 13-06-2026. Foto: Louis van Delft.

Wat betreft de Nordic Civity treinstellen: De video The Journey of a CAF Train  (gesproken in het Nederlands, ondertiteld in het Engels) brengt de reis van een Nordic Civity treinstel van de CAF fabriek in Beasain (Spanje) tot en met Van der Vlist in Moerdijk in beeld: in de haven van Bilbao gaan de losse rijtuigen aan boord van een roll-on-roll-offschip van de Noorse rederij Höegh Autoliners en varen naar Antwerpen. Daar worden de rijtuigen op rivier- roll-on-roll-offschepen overgeladen en naar de Van der Vlist-terminal in Moerdijk gevaren. Na lossing wordt door de firma Van der Vlist uit de afzonderlijke rijtuigen een rijklaar treinstel samengesteld. Het treinstel wordt – tussen koppelwagens - door Railadventure/Railexperts per spoor naar Zweden gesleept.

 

Eerder werden rode elektrische Nordic Civities voor de Zuid-Zweedse vervoerder Krösatågen via Van der Vlist in Moerdijk door Rail Expert per spoor naar Zweden of de testring in Velim gebracht. Behalve de 20 elektrische treinstellen van het subtype ER3 heeft Krösatågen ook 8 treinstellen besteld die zowel met als zonder bovenleiding kunnen rijden dankzij een “Power Unit” met dieselmotoren. Deze hybride treinstellen zijn echter nog niet in Moerdijk waargenomen (en ook niet elders).

Bij de grijze CAF elektrische treinstellen voor Zweden gaat het om een order voor de Nordic Civity van een andere klant dan Krösatågen, namelijk van SJ (100% eigendom van de staat) voor 25 treinstellen. De SJ noemt dit subtype X45. Het in Moerdijk opgedoken grijze treinstel is nummer 4501. De subtypes X45 en ER3 verschillen niet alleen de kleur. Zo bestaat een X45 treinstel uit vijf bakken en een ER3 uit vier.

 

= = =

 

 

↑ O&K 26526 (1965) van het type MB11N uit het verhuurpark van Bemo is nog steeds bij Chane Pernis op de Vondelingenplaat. Foto Frank Schouten, 19-06-2026 ↑

 

Vanaf 2021 rangeerde hier een modernere Bemo huurloc, namelijk Orenstein & Koppel 26968 (1981) van het type MHB201, maar die kreeg in week 14 een fors defect en staat nog steeds bij Bemo in Warmenhuizen. Het is nog de vraag of deze loc gerepareerd kan of gaat worden, of misschien omgebouwd. De MB11N blijft - in elk geval voorlopig - bij Chane Pernis.

[met dank aan Arno Logman (Bemo) en Frank Schouten]

 

= = =

 

In het nieuws van 19 december 2024 werd een Vollert loc uit 1993 getoond, die als RWX-02 een flitsend nieuw uiterlijk had gekregen. Daarna stond de loc vooral stil in Rotterdam en later leek ze verdwenen te zijn. In Railmagazine 435 (juni 2026) staat de oplossing van dit raadsel: de RWX-02 is naar Born verhuisd en brengt door Enerco beladen Eanos kolenwagens naar het emplacement. Nadat de Class 66 loc van Railtraxx met lege kolenwagens is verschenen worden die door de RWX-02 naar Enerco gebracht. De Class 60 loc komt dus niet verder meer dan emplacement Born. Er zijn echter nog veel problemen met de radiobediening van de RWX-02.

 

= = =

 

In de vorige update van het nieuws werd de spooraansluiting van Strukton in Maarssen besproken. Jan Roos reageerde en wees op de aanwezigheid van Dragonwood dwarsliggers. Zie deze aanvulling.

= = =

 

Eerder werd op deze website aandacht besteed aan de geplande uitbreiding van het militaire raccordement bij ’t Harde.

Het Rijksvastgoedbedrijf opende de inschrijving voor dit project op 26 januari 2026. De sluitingsdatum was 20 april 2026. Op 22 juni 2016 werd bekend dat er zes bedrijven hadden ingeschreven en dat het project voor bijna 3 miljoen euro gegund is aan Strukton [Bronnen: Tendernet; Spoorpro].

 

 

0 – 0 – 0

 

7 juni 2026

 

Van 11 t/m 18 mei 2026 voerde de firma Bemo weer proefritten  met een nieuwe locomotief uit bij de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. Het betrof een draaistelloc van het type BRDE 150, bestemd voor een klant in het Midden-Oosten:

 

 

↑ Wognum, 05-05-2026. Foto: Rein Korthof ↑

 

Bemo gebruikt al jaren object nummers in plaats van fabrieksnummers. Onder object nummer vallen veel meer zaken dan alleen locs. Het object nummer van deze loc is 10133. In het type BRDE 150 betekent:

B = Bemo, R = Rangeerloc; DE: dieselelektrisch en 150 = trekkracht in kN (kiloNewton).

Enkele andere gegevens zijn: LOB (lengte over de buffers) = 10,69 m; gewicht = 56 ton, minimale boogstraal: 150 m.

= = =

Soms is het bij industriespoor niet duidelijk of een spooraansluiting nog in gebruik is. Dat was het geval met:

 

De spooraansluiting van Strukton in Maarssen

Deze spooraansluiting bestond sinds 1952, toen het bedrijf (nog onder de naam Spoorwegbouwbedrijf) van Schijndel naar de Westkanaaldijk in Maarssen verhuisde. De verhuizing bracht nieuwe bedrijvigheid met zich mee. Een voorbeeld is de prefabricage van betonfunderingen voor de bovenleidingsportalen op het geëlektrificeerde net. Deze funderingen werden via de spooraansluiting per werktrein naar de plaatsen van bestemming gereden.

Strukton Prefab Beton in Maarssen is in de zomer van 2024 overgenomen door de Roevla Groep. De betonfabriek in Maarssen bestaat nog steeds, nu onder de naam Magnus Prefab Beton. “De spooraansluiting op het terrein blijft beschikbaar voor zowel Strukton als de Roevla Groep, zodat de logistiek waar mogelijk per trein duurzaam kan plaatsvinden.” [1]

De indruk bestond echter dat de Strukton spooraansluiting niet meer in gebruik was. Er stond bijvoorbeeld sinds 2002 een gebruikt Jung diesellocje dat niet van haar plaats kwam en pas in 2019 als aankleding naar de naburige KartFabrique verdween. Zie hier. Ook was op luchtfoto’s te zien dat de sporen geblokkeerd waren doordat er allerlei zaken op en naast waren opgeslagen.

Tijmen Stam zag echter tijdens treinreizen van Amsterdam naar Utrecht in april 2026 spoorwagons bij Strukton. Hij fotografeerde en filmde dit ongewone tafereel. Op deze op 21-04-2026 opgenomen video (reizend van Utrecht naar Amsterdam) zijn gele wagens met uiteenlopende ladingen te zien. De rij wagens staat op een nieuw spoor dat nog ter sprake zal komen.

Heel bruikbaar zijn ook satellietdata. Tijmen Stam bekeek er een aantal van het Strukton terrein.

 

 

Satellietdata d.d. 04-11-2025. Bron:Tijmen Stam

 

In de linkeronderhoek van de foto loopt de spoorlijn Amsterdam-Utrecht. De bovenleidingmasten zijn te zien. Op drie sporen op het terrein van Strukton staan 11 gele wagens plus enkele andere wagens. Tussen de wagens op de twee bovenste sporen staat een hijskraan met een lange rode giek.

Het bovenstaande wil niet zeggen dat er geen informatie van Strukton zelf ter beschikking staat. In tegendeel, er is heel veel, maar deels gefragmenteerde informatie beschikbaar. Meer daarover staat verder naar onderen, onder de kop bronnen.

Strukton Nederland berichtte op 9 april 2025 [3]:

“Omdat het een logistieke uitdaging is om alle bouwmaterialen op de juiste plek te krijgen op station Amsterdam Centraal, vervoeren we bijna alles per trein. Strukton beschikt over een eigen bouwhub in Maarssen met spooraansluiting. Hier laden en lossen de werktreinen met materialen.”

 

Toelichting:

·       Om de verwachte toekomstige reizigersgroei op te vangen wordt station Amsterdam Centraal ingrijpend verbouwd. Dat gaat per “spoorbak”. Een spoorbak is het gebied tussen twee naburige perrons. De werkzaamheden van Strukton houden per spoorbak onder meer in het verwijderen van de sporen en de ballast, het slopen van een oud perron, het afgraven van het zandbed onder dat perron, het bouwen van een tijdelijk perron op een paalconstructie, het plaatsen van grondkerende damwanden en het vijf meter diep ontgraven van de spoorbak in verband met de bouw van een ondergrondse stalling voor 8800 fietsen en een nieuwe Oosttunnel. Na de bouw van een spoordek worden twee sporen gelegd. Het in vier van de zes spoorbakken aanwezige middenspoor keert niet terug; de vrijkomende ruimte wordt gebruikt voor verbreding van de perrons. Omdat het station - afgezien van enkele uitzonderingen - tijdens de werkzaamheden in dienst blijft, pakt Strukton elk jaar, van noord naar zuid, één spoorbak aan.

·       Een bouwhub is een locatie aan de rand van de stad, waar bouwmaterialen geleverd kunnen worden. De verschillende leveringen worden gecombineerd tot dag- of weekpakketten en dan op de meest slimme manier naar de bouwprojecten in de (binnen)steden vervoerd. In vooral ZE-zones (= Zero-Emissiezones) gebeurt dit met elektrisch transport. In onder meer Amsterdam en Rotterdam worden ook boten ingezet voor transport van bouwmaterialen. Vervoer per trein, zoals tussen de bouwhub Strukton Maarsen en Amsterdam CS,  is voor Nederland uniek.
Op de bouwhub kunnen ook bouwdelen worden geprefabriceerd [2].

 

Het laden en lossen gebeurt:

o   in Amsterdam CS met krollen en een speciaal voor dit doel onder de kap geplaatste bovenloopkraan met een 280 meter lange kraanbaan. De bovenloopkraan wordt elk jaar boven een spoorbak opgebouwd, gebruikt, afgebroken, opgeslagen en het volgende jaar weer in een volgende spoorbak opgebouwd. Wat betreft de krollen: de Strukton vloot telt -naast vele dieselkrollen - twee elektrische krollen. Zij zijn met hun groene batterijpakketten duidelijk herkenbaar:

 

 

↑ De eerste elektrische krol van Strukton (krol nr. 30) is in Amsterdam CS aan het laden of lossen. Foto: Strukton

 

In station Amsterdam CS wordt gerangeerd met - de al eerder op deze website besproken - op afstand bestuurbare en door batterijen gevoede Zagro E-Maxi XL:

 

 

De Zagro E-Maxi XL aan het werk in Amsterdam CS. Foto; AMT in Breda (onder andere Zagro importeur)

 

o   bij de bouwhub Strukton Maarssen wordt geladen/gelost met hijskranen:

 

Strukton plaatste bovenstaande foto op LinkedIn en berichtte daarbij:

“Achter het hoofdkantoor van Strukton op industrieterrein Lage Weide in Utrecht lagen al twee Strukton-sporen en het ‘Bonderspoor’ van ProRail, maar de beschikbare ruimte was beperkt. Daarom is er een nieuw spoor en wissel aangelegd. Het nieuwe spoor is langer dan de bestaande sporen en loopt achter het gebouw langs. Hierdoor is er nu meer ruimte voor het laden en lossen en meer opstelcapaciteit voor zowel Strukton als Magnus Beton”.

 

Op bovenstaande foto van onbekende datum is het (hergebruikte) wissel al geplaatst, maar het nieuwe spoor ligt er nog niet. Het is wel te zien (met een trein erop) op de satellietdata van 02-03-2026 en 19-04-2026. Het nieuwe spoor is dus voor 02-03-2026 gereed gekomen en de bovenstaande foto is voor die datum genomen. Het nieuwe spoor loopt door tot vlak voor de onderdoorgang van de Niels Bohrweg.

Het spoor rechts van het nieuwe spoor is het Bonderspoor. Dat wil zeggen: het was de spooraansluiting van Bonder Recycling & Overslag B.V. Dit was een bedrijf dat gespecialiseerd was in de recycling en het reinigen van spoorballast. Het Bonderspoor eindigt nu met een stootblok vlak achter de onderdoorgang van de Niels Bohrweg.

De hijskraan met lange rode giek op bovenstaande foto lijkt dezelfde als die op de Satellietdata d.d. 04-11-2025. Op andere Satellietdata is een andere hijskraan te zien.

 

Wat betreft het werk van Strukton in Amsterdam CS is Strukton in Maarssen niet voor alle transporten de bouwhub. Dat blijkt uit een citaat uit [5]:

“ We hebben eigenlijk drie locaties voor alle materialen die we aan- en afvoeren:

·       We hebben tegenwoordig onze eigen spooraansluiting in Maarssen, achter ons hoofdkantoor, die we gebruiken als bouwhub.

·       Voor de grote machines gebruiken we het opstelspoor in Amsterdam West(haven).

·       Veel materialen die wij afvoeren, zoals ’t zand en de ballast, gaan naar Roosendaal waar onze partner GBN zit. Het mooie is dat GBN ’t zand en de ballast die wij afvoeren weer gebruikt als bouwstoffen, als circulair proces !”

GBN is de afkorting voor GrondBank Nederland. Strukton heeft de reinigingsinstallatie, die uit spoorballast zand en grind produceert, in 2013 overgenomen van Heijmans. GBN in Roosendaal is nu dus een dochter van Strukton, maar andere bedrijven dan Strukton kunnen er ook van gebruik maken.

 

Wagens

Er werden en worden diverse goederen voor de verbouwing naar Amsterdam CS aan- en afgevoerd. Het is niet verwonderlijk dat daarbij diverse wagentypes betrokken waren en zijn.

Een citaat uit [7]:

“De firma Strukton had voor deze werkzaamheden (het begin van de tweede fase van de verbouwing van Amsterdam CS op 29/30 maart 2025) haar gloednieuwe wagons ingezet. Ze zijn van het type Sgns en zijn gemaakt door de Schenkgroep uit Nijmegen.”

Dit is slechts gedeeltelijk juist: De Schenk Groep in Nijmegen heeft volgens haar website namelijk 28 robuuste wagoncontainers voor Strukton gebouwd:

 

 

↑ Foto uit de rubriek Opgeleverd  op de website van de Schenk Groep in Nijmegen

De bakken dragen de nummers BAK 01 t/m BAK 28.

 

Die bakken heeft Strukton op containerdraagwagens van - inderdaad - het type Sgns gezet. Die wagens zijn echter aanzienlijk ouder dan de bakken: gezien het beladingsraster (zie linksonder op onderstaande foto) zijn de wagens  maximaal geschikt voor een aslast van 20 ton (“C” in het beladingsraster) en zulke wagens worden al jaren niet meer gebouwd. Tegenwoordig is alle nieuwbouw maximaal 22,5 ton/as (“D”-belading).

 

 

Deze prachtige foto van Strukton wagens in Amsterdam CS komt in diverse Strukton publicaties voor

De dichtst bijzijnde wagen in de linker rij is van Strukton Rail Materieel (SRM) en is in depot in Zutphen. De wagen is echter ingeschreven in Duitsland (landennummer 80). De dichtst bijzijnde paarse wagen in de rechter rij draagt BAK 25.

 

Er zijn diverse andere (hier niet getoonde) foto’s met de nieuwe containerbakken. In [3] staat bijvoorbeeld een foto van BAK 26. Die staat op een paarse wagen waarop met enige moeite de complete adresgegevens van het verhuurbedrijf Rail Release te lezen zijn. Ook deze wagens zijn dus niet nieuw.

In de nieuwe bakken werd onder meer zand uit de perrons afgevoerd. De nieuwe containerbakken zullen ongetwijfeld voor ook voor andere vervoeren gebruikt zijn, maar daar zijn in [3] – [7] geen voorbeelden van aangetroffen. De eerder genoemde op 21-04-2026 opgenomen video van Tijmen Stam geeft daarvan wel een idee.

Ook met blauwe tweeassige  platte wagons van het type Klmos van Railpro werd uitgegraven zand afgevoerd. Op de vaste zijschotten staat: Lading: ballastgrind/zand [7]. Een bijzonderheid van dit wagentype zijn de neerklapbare kopschotten, die het mogelijk maken dat een graafmachine over de gehele trein rijdt.

Met blauwe platte draaistelwagens van het type Sgss werden oude tegels afgevoerd.

Met blauwe rongenwagens werd betonijzer aangevoerd.

De nieuwe bakken worden dus gekenmerkt door hun gele kleur; voor zover bekend waren/zijn de overige gebruikte wagens niet geel.

 

Tractie

Er is een loc nodig om de wagens van Amsterdam CS naar Maarssen, Roosendaal en opstelterrein Amsterdam Westhaven te brengen en omgekeerd. Eind 2022 bracht Strukton in de publiciteit (zie deze link) dat het proeven doet met de Eloc Charlotte (ex-NS 1756), gekoppeld met een containerdraagwagen van het type Sgns waarop een container is geplaatst met batterijpakketten en vermogenselektronica. Deze combinatie noemt men “batterijlocomotief”. De vermogenselektronica zet de batterijspanning om in de bovenleidingspanning (wanneer er op de batterijen wordt gereden) en andersom (wanneer de bovenleiding de batterijpakketten oplaadt).

De bedoeling is dat de batterijlocomotief een werktrein op het openbare spoorwegnet trekt als een normale elektrische loc terwijl bovendien de batterijen ondertussen worden opgeladen. Op de werkplek (waar de spanning op de bovenleiding is uitgeschakeld) moet de batterijlocomotief een uur met lage snelheid kunnen rijden doordat de batterijen stroom leveren die via de vermogenselektronica wordt omgezet in de voor de elektromotoren benodigde spanning.

Op 16 september 2025 heeft de batterijlocomotief een “performance testrit” gedaan op station Amsterdam CS. Volgens Strukton verliep de test zeer succesvol. Dat neemt niet weg dat de batterijlocomotief nog niet op het openbare spoorwegnet is toegelaten. Strukton heeft slechts een tijdelijke vergunning voor het doen van testritten. Op foto’s ziet men dat de werktreinen steeds getrokken worden door de Strukton dieselloc Danique van het Vossloh (voorheen MaK) type G1206 uit 2008. Klik bijvoorbeeld op deze link. Het is een prima foto, maar de afgebeelde situatie lijkt vreemd: Danique rijdt met een lange trein met nieuwe gele bakken gevuld met zand of grind de spooraansluiting van Strukton in Maarssen voorbij, in de richting Utrecht. Men zou toch verwachten dat een dergelijke trein naar de Grondbank in Roosendaal rijdt ?

Verder kan men zich afvragen of de lange batterijlocomotief op het beperkte sporenplan van Strukton in Maarssen wel goed uit de voeten kan. We zullen het zien; het project in Amsterdam CS loopt tot 2030.

 

Aanvulling

Jan Roos wees op de aanwezigheid van Dragonwood dwarsliggers in de spooraansluiting van Strukton in Maarssen. Dit nieuwe materiaal bestaat uit bamboevezels die met een klein beetje hars onder zeer hoge druk aan elkaar geperst worden. Het resultaat is een houtachtig keihard en heel zwaar materiaal. Dragonwood komt (tot dusverre) uit China. In een verhaal van Strukton uit 2023 staat dat in industriespoor van (toen nog) Strukton Prefab Beton als proef vijf Dragonwood dwarsliggers geplaatst zijn. De verwachte levensduur is 50 jaar (met dank aan Jan Roos).

↓ Foto: Jan Roos

 

 

Met dank aan Hans Nahon, Jan Roos en Tijmen Stam.

 

Bronnen

 

[1]  Koen Cornelissen, directeur van Roevla Groep, op LinkedIn. Zie deze link.

[2]  https://www.bouwtotaal.nl/2024/10/bouwhubs-beperken-verkeerscongestie-en-emissies/

 

Daarnaast is informatie te vinden in:

 

Berichten van Strukton op sociale media, vooral:

[3]  Facebook en

[4]  LinkedIn

 

De website van Strukton:
[5]  een serie van (tot nu toe) zes Vlogs met de titel Alle seinen op groen over de werkzaamheden in Amsterdam CS.

[6]  een andere ingang is https://strukton.nl/projecten/verbouwing-station-amsterdam-centraal/  

 

[7]

Op de website Treinen in Nederland (onderdeel van www.ovnieuw.info) staan – vaak zeer gedetailleerde - fotoreportages van de werkzaamheden in Amsterdam CS. Op het moment van schrijven is het meest recent:

https://treineninnederland.nl/2026-05-29_In_beeld_Werkzaamheden_Amsterdam_Centraal_op_16_mei_2026.html

Onderaan genoemde webpagina staat een lijst met links naar de voorgaande reportages.

= = =

Nijhuis Engineering in Dronten (met 23 medewerkers en een jaaromzet van circa zes miljoen euro) is overgenomen door het Zweedse Addtech (4.500 medewerkers en een jaaromzet van ongeveer ruim 1,9 miljard euro). Nijhuis Engineering is nu één van de 150 dochters van Addtech, die allen behoorlijk onafhankelijk van hun moeder opereren. Bronnen: Bouwmachines, Nijhuis op Facebook en LinkedIn, SpoorPro.

Nijhuis Engineering komt op Industriespoor regelmatig ter sprake vanwege het ombouwen van graafmachines tot KROL en elektrische KROL. Op de Nijhuis website is van de overname nog niets te merken. Wel staat daar een indrukwekkende serie van zeven foto’s, waaronder deze:

 

 

Vijf tot krol omgebouwde Liebherr machines op het 75 m lange spoor van Nijhuis Engineering in Dronten. Foto: Nijhuis Engineering ↑

 

Op de andere foto’s uit de serie staan de krollen in andere posities (zoals machinistenhuis gedraaid t.o.v. onderstel, giek omhoog) die per foto hetzelfde zijn voor alle krollen. De achterste krol op bovenstaande foto is van de aannemer Van Roon en een andere is van Berende Spoor- en Grondwerken (en spoorkraanverhuur). Het zal uren gekost hebben om alle foto’s te maken.

 

 

 

0– 0 – 0

 

 

17 mei 2026

 

De “Oude Belg” (de 6702 van RFO) heeft op 06-05-2026  een staaltrein bij de Waterland terminal gehaald en is op weg naar

 emplacement Westhaven. Foto: Louis van Delft.

 

Laat in de middag haalde de 6702 een korte set Shimmns uit bij de Waterland Terminal. In Amsterdam lijken geen RFO “bakkies”  meer aanwezig te zijn; de oude Belg doet het alleen (met dank aan Louis van Delft).

Naschrift: dit kwam omdat bakkie 687 op 16 april van emplacement Westhaven is afgevoerd naar Jacco Fijn Techniek (bron Railmagazine 434 p. 12). Louis van Delft berichtte dat bakkie 687 op 17 mei weer terug in Amsterdam was.

= = =

Bij het nieuws van 14 februari 2026 (zie hier) werd bericht dat bij Eurotank Terminal Amsterdam (ETA) dit jaar begonnen zal worden met de bouw van de nieuwe “spoorfaciliteit” en dat daarom afscheid is genomen van de twee Orenstein & Koppel locs. Eén daarvan staat na een veiling weer te koop:

 

O&K 26552 (voorheen van Eurotank in Amsterdam) is door Patrick Verhoeven in Westzaan op 17-04-2026 op de website Autoline.nl te koop gezet.

= = =

Na deze oude locs drie nieuwe:

Bemo gaat drie nieuwe locs bouwen voor de locatie van DB Cargo Nederland op het bedrijvenpark Chemelot bij Geleen. Verder naar onderen staan bijzonderheden, maar eerst komen hun voorgangers aan bod:

Staatsmijnen werd in 1967 omgedoopt in DSM. Na het sluiten van de kolenmijnen en cokesfabrieken (1967-1973) waren de DSM activiteiten geheel rond Geleen geconcentreerd. DSM kocht in elk van de jaren 1978, 1979 en 1980 twee locs van het type MHB301N bij Orenstein & Koppel. Dit zestal maakte andere locs overbodig; in 1979 vertrokken de laatste Werkspoor drieassers. Het type MHB301N is alleen voor DSM gebouwd. Het gaat om tweeassige en op afstand bedienbare dieselhydraulische locs.

Vanaf 1988 verkocht DSM diverse  fabrieken op het DSM terrein aan externe bedrijven. In 2002 werd het DSM terrein bij Geleen omgedoopt in Chemelot. De DSM-dochter Chemelot verleent service aan de bedrijven op het terrein. Onder die service valt ook het railvervoer. In 2003 werd Chemelot Rail overgenomen door Railion, dat later opging in DB Cargo.

In 2012 werden twee van de zes O&K locs (nrs. 1 en 6) op Chemelot verkocht aan Shunter. Nrs. 2 t/m 5 kregen een revisie + schilderbeurt bij Bemo. Hun kleur veranderde van oranje (de huiskleur van de Unie van Kunstmestfabrieken) in DB rood. Dit viertal zal uitgefaseerd worden.

 

De op afstand bestuurde DB Cargo loc 2 (ex-DSM 2) rangeert bij haven van Stein op 20-09-2017. Uitsnede van een foto van Louis van Delft. Zoals bij meer Duitse industrielocs is de instap naar de cabine nogal hoog (vier treden), terwijl de machinist/rangeerder daar vaak langs komt. De in de DSM tijd voor een betere motorkoeling aangebrachte pijp met rechthoekige doorsnede bovenop op de motorhuif is weer verdwenen.

 

De drie nieuwe BEMO locs zijn van het type BR DE 130. Het worden tweeassige dieselelektrische locs, met een trekkracht van 130 kN. Ze krijgen minimaal dezelfde capaciteit (trekkracht/snelheid) als de huidige locs. Maar natuurlijk wel met schone dieselmotoren en de ergonomie van deze tijd. De eerste loc zal begin 2027 geleverd worden; de andere twee circa halverwege 2027.

(met dank aan Arno Logman van Bemo)

= = =

 

De ex-Strukton locs Monique (links, met machinist/rangeerder) en Janine zijn op 11-05-2026 aan het werk bij OOC in Oss. Foto: Louis van Delft.

Monique zal vier eerder geloste bakwagens naar Janine op het andere spoor rangeren. Daar zullen de vier wagens beladen worden. Links van Monique is een stuk van een schip te zien. Monique heeft nog de Strukton kleuren; Janine draagt OOC logo’s.

 

De locs zijn beiden van het Deutz type DG 1200 BBM. Strukton kocht Janine (bouwjaar 1963) en Monique (1966) in 2004 van Häfen und Güterverkehr Köln (HGK).

In 2007 volgden nog Ankie (1961) en Irene (1961), die in respectievelijk in 2021 en 2016 gesloopt zijn.

OOC (Osse Overslag Centrale) maakte voor de “last mile” (wel meer dan dat: circa 6 km) jarenlang gebruik van de diensten van diverse externe bedrijven die eigen locs gebruikten. Klik voor een lijstje. In mei 2022 arriveerde Monique, die toen nog van Strukton gehuurd werd. Op 03-02-2023 was het feest omdat OOC onder eigen vergunning, licentie en toelating goederentreinen mocht gaan rijden tussen station Oss en de OOC terminal. In 2024 kocht OOC Monique en ook Janine. Janine was de laatste loc van dit type bij Strukton en was als plukloc gebruikt. Eric Nooijen, directeur en eigenaar van OOC terminals B.V. zegt op LinkedIn:

“Met de spoordagen (= raildagen in sept. 2025) voor de boeg maken wij met trots bekend dat het Strukton Rail Equipment en OOC rail gelukt is om Janine weer tot leven te wekken, en hoe! De KHDeutz1200 is ruim een jaar in de werkplaats op zijn kop gezet om letterlijk van onder tot boven fit te worden gemaakt. Een uitdaging omdat diverse onderdelen letterlijk zelf gemaakt moesten worden en andere diep in Europa gezocht. En gevonden. Met het fit maken van Janine, een 100% zusje van Monique, hebben we beide locomotieven voor lange tijd weer betrouwbaar in de running gekregen.”

Ook werd er zelfs voor een nieuwe plukloc gezorgd; zie hier.

= = =

Wegens werkzaamheden reden er van 28 april tot en met 4 mei 2026 (voor velen meivakantie) geen treinen van, naar en via station Amsterdam-Zuid. De Metro reed wel. Tijdens de laatste werkzaamheden op 4 mei kwam er een KROL van het verhuurbedrijf  G.J. Brinkman voorbij. De KROL duwt een container lorrie en trekt een flatlorrie. Zie de webpagina over lorries. Foto: Maurits Kolkman.

 

Links op de achtergrond twee van de drie torens van het in 2021 voltooide gebouw Valley, ontworpen door Winy Maas. Er zijn kantoren, horeca, etc. op de laagste verdiepingen en (huur)woningen op de hogere etages. Linksonder een metrospoor. Ook in het Hemelvaartsweekend (van 13 mei tot maandag 18 mei) rijden er geen treinen van, naar en via Amsterdam Zuid. Er wordt dan een spoordek ingeschoven dat tevens als dak van de Vivaldipassage (een fiets- en voetgangerstunnel) gaat dienen.

= = =

Omdat het bedrijf 100 jaar geleden als Servo is gesticht hield KLK Kolb in Delden op zaterdag 02-05-2026 een open dag,. De lokale krantTubantia stelde: Het meest opvallend is misschien wel de eigen spoorlijn, De eigenlijke fabrieken konden bekeken worden tijdens rondritten per bus, met toelichting van een rondleider. Er werd gestopt bij de eigen loc “Thuur”, waar het een en ander over de spooraansluiting werd verteld. Fotograferen was niet toegestaan omdat vonken tot een explosie konden leiden. De spooraansluiting door het bos is vele spoorliefhebbers bekend. In de feesttent werden vele foto’s vertoond, waaronder deze:

In 1948 zag de fotograaf – met de rug naar Delden gekeerd – de  toen nieuwe spooraansluiting zo. Er zijn vele verschillen met de hedendaagse situatie, bijvoorbeeld de bovengrondse telefoonlijn. Aan de dichtst bijzijnde telefoonpaal hangt een telefoonkastje waarmee de “meester” van de NS trein met het seinhuis kon spreken. Iets verderop ligt over de rechter spoorstaaf  het stopontspoorblok. Foto: Servo Delden.

 

Er doen diverse verhalen de ronde over een NS reizigerstrein die in 1981 deze spooraansluiting bereden heeft. In het al genoemde Tubantia staat bijvoorbeeld anno 2026 “Iemand zette per ongeluk een wissel verkeerd, waardoor er ineens een passagierstrein het terrein op reed.”

Diverse kranten uit 1981 (zie de bronnen hieronder) geven een heel ander beeld:

Op 04-05-1981 rond 13.50 zag de machinist van de stoptrein van Enschede naar Zutphen op ruim 100 meter van het aansluitwissel van Servo dat dit wissel niet goed lag. Hij begon te remmen. De trein reed bij het stopontspoorblok nog 70 à 80 km/uur. Het stopontspoorblok (ook stopblok genoemd) moet er normaliter voor zorgen dat onverwachts van het fabrieksspoor afkomende wagons ontsporen, voordat zij het hoofdspoor kunnen bereiken. NS noemde het een wonder, dat de trein niet ontspoorde, maar als het ware over dit blok heen was gewipt.

De meeste kranten melden dat de stoptrein honderd meter voor twee wagons op het fabrieksterrein tot stilstand kwam, maar het Nieuwsblad van het Noorden meldde dat de trein net niet tegen twee goederenwagons was gebotst. Opvallend is dat geen enkele krant rept over de spoorpoort van Servo. Die zal immers gesloten zijn geweest. Omdat er geen sprake van is dat de trein door de spoorpoort is gereden, is het waarschijnlijk dat de stoptrein nog voor de spoorpoort tot stilstand is gekomen en helemaal niet op het fabrieksterrein is geweest (de afstand tussen het aansluitwissel en de spoorpoort is circa 500 meter). De 25 passagiers en de machinist raakten niet gewond en de schade aan de stoptrein viel mee. De machinist reed de trein terug, zette de wissel om en vervolgde zijn rit in de juiste richting.

Enkele dagen later werd de 20-jarige Wim H. uit Delden aangehouden op aanwijzing van een andere machinist. Deze had Wim H. herkend toen die bij de spoorlijn aan het rondscharrelen was. Uit krantenverslagen van de rechtbakzitting op 04-08-1981 blijkt dat het omzetten van het aansluitwissel voor Wim H. geen eenvoudige zaak was geweest. Van huis had hij een ijzerzaagje meegenomen waarmee hij de ketting verwijderde van een kastje met de wissel-sleutel. Met dat zaagkarweitwas hij enkele uren bezig geweest. Toen hij het wissel had omgezet, ging hij er op zijn bromfiets vandoor.

Wim H. bekende dat hij het wissel had omgezet. De psychiaters die hem onderzochten concludeerden dat hij verminderd toerekeningsvatbaar was. Op 11-08-1981werd Wim H. veroordeeld tot negen maanden gevangenisstraf, waarvan drie voorwaardelijk, met drie jaar proeftijd en toezicht.

 

Bronnen: De Telegraaf 05-05-1981 en 11-05-1981, Leeuwarder courant 05-08-1981, Algemeen Dagblad 05-08-1981, Het vrije volk 05-08-1981, De waarheid  06-08-1981 en Nieuwsblad van het Noorden 11-08-1981.   

Deze krantenartikelen lijken grotendeels te zijn afgeleid van hetzelfde nieuwsbericht, maar de krantenkoppen erboven gaven soms een verkeerd beeld van de werkelijkheid, bijvoorbeeld “Trein op zijspoor gerangeerd” en “Negen maanden voor treinontsporing”.

= = =

Op deze webpagina werden op 9 april 2026 (zie hieronder) de Nederlandse klanten in het nieuwe boek over Schalke besproken. Daarin werd de Eloc nr. 46 van het Industrieel Smalspoor Museun in Erica (ISM) nog niet genoemd. Dat komt omdat deze loc geen actief Nederlands verleden heeft. Ze werd in 1953 nieuw geleverd aan de Teutonia Zementfabrik in Misburg [D]. Het mechanisch gedeelte voor 600 mm spoorwijdte is gebouwd door Schalke en het elektrisch gedeelte door SSW (Siemens Schuckert Werke). Ze kwam in 1988  als statisch object bij het ISM. De twee elektromotoren en de kenmerkende pantograaf ontbraken, maar het ISM heeft een pantograaf weten te bemachtigen.

 

ISM 46 is van dit SSW type. Foto uit het SSW archief uit de collectie van Thomas van der Velde. In het boek over Schalke staat behalve de foto ook een maatschets →

 

Teutonia Zementfabrik had drie locs van dit type. De spanning op de bovenleiding was 220 V gelijkspanning. De locs wogen 6,3 ton en hadden twee motoren van 20 kW.

 

(met dank aan Toon Steenmeijer en Thomas van der Velde)  

 

 

 

0 – 0 – 0

 

 

Ouder Nieuws:  Zie het Nieuwsarchief

 

 

 

 

 

 

Terug/verder naar

             Nieuwsarchief                 Home                 Inhoud