|
► Zoeken ◄ |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
Nieuw (laatste
toevoegingen) en nieuws |
|||||||||||
|
3 september 2026 Het verslag over de Treinenparade van 1 en 2
augustus in de vorige update van 11 augustus is met terugwerkende kracht
aangevuld en gecorrigeerd, met dank aan Kees Plug en Thomas van der Velde. = = =
↑ Op 26-08-2026 duwt loc 2019 323 van Dispo-Tf Rail
GmbH een bonte Shimmns trein naar de Waterland terminal. Foto: Louis van
Delft Dispo-Tf Rail least de loc van ELP (die naam is in
het grijze gedeelte een stuk onder het zijraam aangebracht) De
forse zesasser is van het Stadler type Euro 9000. Dat is een hybride loc.
Elke as wordt via tandwielen aangedreven door een elektromotor. De stroom komt
òf via één van de vier pantografen (voor verschillende Europese
elektrificatiesystemen) uit de
bovenleiding òf wordt geleverd door twee aggregaten (elk bestaande uit een
Stage V dieselmotor en een generator). Er zijn nog veschillende andere
mogelijkheden, zoals het rijden met één aggregaat of met stroom uit zowel de
bovenleiding als uit de aggregaten. De
trein is dus onder de bovenleiding op het emplacement Westhaven aangekomen,
waarna de loc in de dieselektrische modus de “last mile” verzorgt. Andere
fabrikanten leveren dit soort hybride locs in meer bescheiden afmetingen. Het
is een interessante ontwikkeling: de vraag rijst in hoeverre dit soort
hybride locs de tot dusverre in Nederland gebruikte locs voor het last mile
vervoer (zoals ex-NS bakkies
en ex-DB V60C locs) zullen
verdringen. Er zijn mogelijke beperkingen. Zo is volgens Railmagazine 436 (juli-augustus
2026) de minimaal te berijden boogstraal van de Euro 9000 volgens Stadler 90
meter, maar hanteren sommige vervoerders 150 meter. Het punt is dat de straal
van een boog in een sporenplan ondubbelzinnig te bepalen is, maar dat de
minimaal te berijden boogtraal van rollend materieel niet scherp gedefinieerd
is. Het hangt er vanaf of er spoorverwijding is toegepast, welke slijtage
(aan materieel en rails) men nog voor lief neemt, etc. Hoeveel slijtage er
optreedt blijkt niet na een enkele proefrit. Boogstralen van de sporen en minimaal te berijden boogstralen van het
materieel komen ook voor bij het volgende onderwerp. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
De
webpagina over de Rotterdamsche Kolen
Centrale, alias Rokocent, is aangevuld met : ·
Het sporenplan,
met onder andere de kromtestralen van de bogen. ·
Achtergronden
bij het ontstaan en binnen 10 jaar weer verdwijnen van de Centrale Antraciet
Wasserij van Rokocent. ·
De geschiedenis
(met foto’s) van de Rokocent loc bij volgende eigenaren. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Op 24-07-2026 werd bericht
dat de Belgische fabrikant Mol een tweede rail-wegvoertuig van het type RR
2444 aan Defensie had geleverd en wel
voor het militaire raccordement Vlasakkers bij Amersfoort. Bij gebrek aan de juiste
foto was het bericht voorzien van een foto van het eerste Defensie voertuig
van dat type, dat 4 jaar geleden op het militaire raccordement van ’t Harde
verscheen. Nu dan een passende foto:
↑ Vlasakkers,
04-06-2026. Bron: Bericht van matlogco
en DOSCO op Instagram , juni 2026. Vanwege de komst van het nieuwe voertuig werd het tijd om de bestaande webpagina over de Mol/Zwiehoff rail-wegvoertuigen te actualiseren. Via deze link is ook de betekenis van de afkortingen matlogco en DOSCO te vinden. De bemoeienis van deze organisaties met de rangeermiddelen van Defensie wordt belicht. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
De
Kempensche Zink
Maatschappij in Budel-Dorplein produceerde zink en zinklegeringen uit
zinkerts door een thermisch proces. Een belangrijk eindproduct was en is ook zwavelzuur
(op basis van de zwavel in het zinkerts). In 1973 werd het thermische proces
vervangen door een minder vervuilend elektrolytisch proces en werd de naam
Budelco. Daarna heette het bedrijf Pasminco Budel Zink, Zinifex Budel en
sinds 2007 tot heden Nyrstar. Het recente verleden is prima te vinden in Railmagazine 221 (februari
2005), dankzij onder andere een schematische sporenkaart. Er was toen nog
een gevarieerd spoorvervoer. Anno 2026 zijn de meest westelijke sporen, naar
de locloods, de zwavelzuurverlading en het zinkmagazijn verdwenen. Het per
spoor afvoeren van de eindproducten zwavelzuur en zink is al vele jaren
geleden. De bedrijfsloc uit die tijd is er nog en wel als locmonument.
Ze staat op een herlegd stukje van één van de verdwenen sporen. Zie de link
voor foto’s en gegevens. De SEA-invest groep slaat de grondstoffen (zinkerts en tegenwoordig ook zinkoxides, verkregen door recycling) op bij de Antwerp Bulk Terminal (ABT) in de haven van Antwerpen. Sinds 2010 verzorgt SEA-rail (de spoorafdeling van SEA-invest) treindiensten met eigen wagens tussen Antwerpen en de Nyrstar-fabrieken in Balen (België) en Nyrstar in Budel. Sinds september 2021 is de normale gang van zaken: elke werkdag trekken twee ingehuurde groene 6400 diesellocs van Railtraxx een trein van 27 wagens met zinkerts van Antwerpen naar Nyrstar in Budel-Dorplein. Daar aangekomen keert één van de locs los terug naar België. De andere loc duwt de wagens door de los- en laadinstallatie:
↑ Op 13-08-2026 duwt RailTraxx 6484 bij Nyrstar in
Budel-Dorplein wagens door de los-en laadinstallatie. Foto: Louis van Delft. Het zinkerts wordt gelost; de geleegde wagens worden geladen met Budel Leach Product (BLP). Het productieproces bestaat uit vele stappen. Eén daarvan is loging (leaching in het Engels). Daarbij ontstaat een BLP genaamd residu dat silicium, ijzer, lood, zink, koper, zilver en goud bevat. BLP werd voor september 2021 per vrachtwagen naar afnemers gebracht, die lood en edelmetalen terugwinnen [bron o.a. Nyrstar website]. Sinds september 2021 brengt de loc de trein met BLP terug naar Antwerpen, waar het in afwachting van verkoop wordt opgeslagen. Het gaat om 81.000 ton per jaar. Naar Balen gaan ook elke dag 27 wagens met zinkertsen en zinkoxide, maar vandaar is er geen retourzending per trein. Nyrstar
is goed voor ongeveer 1% van het Nederlandse elektriciteitsgebruik en kwam in
problemen door vooral de hoge stroomprijs in Nederland. De fabriek werkt
sinds het vierde kwartaal van 2021 op flexibele basis: het stroomverbruik
kan binnen enkele minuten afgeschakeld worden van het maximum (als de
stroomprijs laag is) naar nog zo’n 20 procent (als de stroomprijs hoog is), en
terug [bronnen: Volkskrant, website Nyrstar]. Dit heeft niet kunnen voorkomen
dat de fabriek van 01-09-2022 tot xx-11-2022 en van ≈15-01-2024 tot
13-05-2024 heeft stil gelegen. Deze schommelingen in de productie hebben
natuurlijk invloed op de aanvoer van zinkerts en de afvoer van BLP per spoor. |
|||||||||||
|
Vanaf juni 2022 werd een rail-wegvoertuig van het type IPMA 35 van de Belgische firma Lokaction
gehuurd. Dat lijkt logisch omdat de toenmalige bedrijfsloc
in 2023 als locmonument
zou worden opgesteld. De IPMA 35 is echter zelden of nooit in actie gezien..
Toch stond het voertuig op 18-03-2025 nog op een niet van buiten het terrein
zichtbaar zijspoor naar een laad- of losinstallatie (groen): |
|||||||||||
|
↑ Detail uit een
op 18-03-2025 bij Nyrstar in Budel vanuit een helicopter gemaakte ProRail luchtfoto, bekeken via TWIAV. Volgens informatie van Lokaction is de IPMA 35 ook tegenwoordig (september 2026) nog aanwezig en wordt ze quasi dagelijks ingezet. |
|||||||||||
|
Nog een loc in Budel-Dorplein ? Verschillende hobbyisten fotografeerden tussen mei en
augustus 2024 een Cmi draaistelloc met in
grote letters het opschrift SEA-invest. De loc is
niet in actie gezien en stond steeds op dezelfde plaats. Op de luchtfoto’s
van 18-03-2025 is ze niet te zien. Het lijkt onwaarschijnlijk dat deze loc
ergens verdekt stond opgesteld, gezien de grootte van de loc en het opbreken
van een aantal sporen, waaronder het spoor naar de vroegere locloods. Ze is dus hoogst waarschijnlijk vertrokken,
naar helaas onbekende bestemming. Klik voor een zeer uitgebreide fotoreportage van het spoorvervoer bij Nyrstar in Budel-Dorplein. |
|||||||||||
|
0 – 0 – 0 |
|||||||||||
|
11 augustus 2026 |
|||||||||||
|
Op
zaterdag 1 en zondag 2 augustus vond de jaarlijkse Treinenparade plaats bij
het Industrieel Smalspoor Museum bij Erica. De 16 jeugdleden hadden het
uitstekend georganiseerd. Verspreid over de dag waren er vier parades van
circa 20 minuten, elk gewijd aan een thema. Daartussen was er gelegenheid
voor bijvoorbeeld het bewonderen van een groot aantal modelbanen, de lunch,
een bezoek aan de locloods of het museum en het maken van een rondrit van een
uur. Er reden twee rondrittreinen achter elkaar, die steeds vol bezet waren.
Kinderen konden springen op een luchtkussenatractie, een machinistendiploma
behalen, een rondrit maken met de kindertrein (de Schwingel parktrein) of een
loc bedienen onder leiding van een machinist. Hieronder
zullen zaken worden besproken die specifiek waren voor de Treinenparade en
die men niet zal zien bij een doorsnee bezoek aan het Industrieel Smalspoor
Museum. De eerste drie treinparades
gingen over toepassingsgebieden van het smalspoor. Begonnen werd met een tuin-
en bosbouwparade, met onder meer bijzondere aandacht voor de
oudste tractievorm, namelijk duwtractie. |
|||||||||||
|
↑ Bij het
duwen kunnen de drie tomatenwagens gemakkelijk bij de bovenrand vast gepakt
worden. In de wagens werden in kassen tomaten geladen. In de achterste wagen is
een luik te zien waardoor de tomaten schadevrij gelost werden. Op een ander
spoor nadert al een HaWe elektrische tuinderslorrie, waarover later meer. Alle foto’s zijn gemaakt op 02-08-2026. Ze staan
niet altijd in chronologische volgorde. Een
tweede voorbeeld van duwtractie: bosbouw leverde boomstammen op die verzaagd werden tot
balken en planken. Het lag voor de hand dat houtzagerijen zelf houten lorries
bouwden en alleen de wielstellen en lagers inkochten. De onderstaande zagerijlorrie
is afkomstig van Houtindustrie van der Kwast in Vianen: |
|||||||||||
|
↑ Het frame
van de zagerijlorrie is volledig van hout en wordt bij elkaar gehouden door
drie lange draadstangen (één aan elk uiteinde en één in het midden).
Bijzonder is dat de twee wielen op een as onafhankelijk van elkaar kunnen
draaien. In een boog leggen de buitenste wielen immers een grotere afstand af
dan de binnenste wielen. De buitenste wielen zouden dus sneller moeten kunnen
draaien en hier kan dat. Deze wagens ondervinden daarom weinig extra
weerstand in krappe bogen. Bij het duwen van een geladen zagerijlorrie wordt
tegen de lading geduwd. Het duwen lijkt in dit geval niet zo makkelijk omdat
de duwer gebogen moet lopen om er bij te kunnen. Het duwen van een lorrie
geladen met balken die aanzienlijk langer zijn dan de lorrie ziet er - vooral
in bogen – heel anders uit. Tomatenwagens en zagerijlorries zijn buiten de treinparades
in Erica te bezichtigen, maar het bij de treinenparade in bedrijf zien van
deze voertuigen voegde veel toe: men zag dat één man een geladen lorrie kan
duwen (bij normaalspoor ligt dat wel anders !) en kon zich makkelijk
voorstellen dat dit zonder smalspoor op deze ruwe ondergrond niet mogelijk
zou zijn geweest. Bovendien waren er bijzonderheden te zien zoals op welke
plaats een bepaalde lorrie geduwd moet worden. Over bijzonderheden die niet
te zien waren (zoals de onafhankelijk van elkaar draaiende wielen van de
zagerijlorrie van Houtindustrie van der Kwast) werd het publiek bijgepraat
door presentatoren, die elk voertuig bekwaam van commentaar voorzagen. Het
Industrieel Smalspoor Museum heeft een aantal elektrische tuinderslorries.
Net zoals bij de duwtractie geldt dat er zeer zelden een rijdende elektrische
tuinderslorrie te zien is en dat de treinenparade veel toevoegt: |
|||||||||||
|
↑ HaWe elektrische
tuinderslorrie beladen met veilingkistjes. HaWe in Bergschenhoek heeft
honderden tuinderslorries gebouwd. De bestuurster staat op een smal plateau
en houdt zich goed vast aan een
T-vormige constructie van buizen. Het voertuig rijdt naar links. Bij het rijden in de
omgekeerde richting zou de bestuurster 180° gedraaid moeten staan, waarbij ze
de T-vormige
constructie achter zich heeft. Dit werd helaas niet
vertoond. De accu’s, elektromotor, etc. bevinden zich onder de
laadvloer (klik op de link voor meer informatie). Bij het
Industrieel Smalspoor Museum wordt gewerkt aan een expositie over smalspoor
in de tuinbouw. In het museum is al een tuinderslorrie te zien waarvan de
laadvloer deels door een glazen plaat is vervangen, zodat de techniek
zichtbaar is. De expositie zal voor
het eind van het jaar klaar zijn. |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
De firma Spoorijzer in Delft heeft
meer dan 100 “railtractoren” gebouwd.
De onderstaande Spoorijzer
Railtractor stamt uit 1966 en is omstreeks 1985 tweedehands gekocht
door dhr. Willem Jonk te Middenbeemster. Hij gebruikte de railtractor
tientallen jaren in zijn perenboomgaard. Het bedrijf was simpel: er was één
lang recht spoor zonder wissels. Het bedrijf werd in 2022 beëindigd; de
15.000 perenbomen werden gekapt. Het bijzondere is dat de railtractor de
laatste in commercieel bedrijf zijnde railtractor was. De railtractor, zes
lorries en rails werden in 2023 overgenomen
door het Industrieel Smalspoor Museum. Het laatste stadium (2014-2022)
van het bedrijf van Willem Jonk was de Toffe Peer. Zie hier voor een
toelichting. In die tijd vond er personenvervoer plaats, waarbij de
passagiers op omgekeerde kisten op de lorries zaten. |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
↑ Ook bijzonder: omdat de motorkap geen
zijschotten heeft is de versnellingsbak van Prometheus in Berlijn te zien. Alleen de ongeveer zes laatste
railtractoren hadden zo’n rechthoekige
bak; de rest had een ronde bak van Bierens in Tilburg. Er waren voornamelijk
twee types railtractor: de RT8 en de zwaardere RT11. Dit is een RT11, maar de
dhr. Jonk reed zonder bufferblokken, omdat de
loc met bufferblokken te zwaar zou worden voor het lichte spoor (7 kg/m en 9
kg/m). Hij bewaarde wel een paar RT8 bufferblokken
en dat paar is er bij het ISM op gezet. |
|||||||||||
|
Het
hoogtepunt van de veenparade was de demonstratie met de rijdende spoorkraan ISM 114. Deze
“Gleisverleger” is in 1987 door het turfbedrijf Klasmann Werke GmbH [D] zelf
gebouwd en diende voor het aanleggen en opbreken van spoor.
↑ Rijdende spoorkraan 114 (geel)
is gekoppeld met een lorrie met railramen van zes meter lengte (links op de
foto). De bovenloopkraan heeft een groot overstek aan beide uiteinden. De procedure
bij het leggen van rails is: de loopkat van de bovenloopkraan rijdt met een
speciale klem tot midden boven de railramen, laat de klem zakken en pikt een
railraam op (zoals in de foto hier rechtsonder is geïllustreerd). Vervolgens
rijdt de loopkat naar het andere uiteinde van de bovenloopkraan, laat daar
het railraam zakken en lost het. Daarbij zorgt een medewerker dat het
railraam precies in het verlengde van zijn voorganger komt te liggen. Een tweede
medewerker bedient de bovenloopkraan. Nadat het railraam aan zijn voorganger
geschroefd is, rijdt spoorkraan 114 zes meter verder en wordt de procedure
herhaald. Bij het opbreken van spoor vindt een en ander in omgekeerde
volgorde plaats. |
|||||||||||
|
De werking van de klem: als de klem omhoog gehesen
wordt, beweegt A naar boven en wordt de haak B verplaatst naar een positie
onder de railkop. Dit gebeurt bij alle vier hoeken van de klem → Spoorkraan 114 heeft twee tweeassige
draaistellen voor 900 mm spoorwijdte. De aandrijving is dieselelektrisch: een
dieselmotor van 19 pk drijft onder andere een elektromotor voor de
voortstuwing aan, maar levert ook de stroom voor de bovenloopkraan, de
verlichting en een hydrauliekpomp. Het Industrieel Smalspoor Museum heeft een
grote partij zwaar 900 mm spoor van Klasmann gekocht en wil spoorkraan 114
gebruiken om dit spoor te leggen ter vervanging van het bestaande lichtere
900 mm spoor. |
|
||||||||||
|
|
|||||||||||
|
↑ In de bouwparade reed ondermeer een loc van
het vooroorlogse Henschel
type DG 13 op het 700 mm spoor. Bijzonder is dat het in Nederland het
enige bewaarde exemplaar van dit type betreft. De Henschel was ooit eigendom
van de steenfabriek Rusthoven (ook Rustenhoven genoemd) nabij Appingedam. Elke loc stopte bij de presentator. De machinist
zette dan de motor af. Na het eind van het verhaal van de presentator werd de
motor gestart. Heel illustratief voor het eenvoudige karakter van de de
meeste locs was dat ze geen startmotor hebben en dus aangeslingerd moesten
worden. Dat ging meestal (ook bij deze foto) wel goed, maar soms moest er een
andere vrijwilliger aan te pas komen. En bij één loc brak de slinger tijdens
het aanslingeren door midden ! Dat is domme pech tijdens een treinenparade.
Maar daar werd niet bij stil gestaan. Van alle kanten snelden vrijwilligers
naar de loc, om die samen naar een zijspoor te duwen. Ook een ontsporing van
een loc werd razendsnel opgelost |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
De treinenparades begonnen met de aloude duwtractie;
de bouwparade eindigde met de (in de jaren zestig van de voriger eeuw)
modernste vorm van industrieel smalspoor, namelijk de Monorail. De omvangrijke restauaratie van de monorail was
nog juist op tijd afgerond. De kleur van de monorail trein (twee kipwagens en
één aangedreven kipwagen) is geel omdat uit onderzoek bleek dat de eerste
verflaag geel was.
↑ De monorail rijdt zonder machinist. De motor wordt
bij een beginpunt gestart en daarna rijdt de trein naar een vooraf bepaalde
stopplaats. De kipbakken worden wel handmatig gelost, zoals hier onder grote
publieke belangstelling gedemonstreerd werd. De monorail
is bij daglicht uitstekend te zien op een life
webcam. De bakken staan in de gekipte stand om te voorkomen dat er
regenwater in blijft staan. Het tracé is een rondje om een groep berken, vlak
bij het perron van het museumgebouw. Voor de treinenparade was dit ideaal.
Later zal er een langer traject komen. Het materieel daarvoor is aanwezig. |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
Na de bouwparade volgde de fabrikantenparade, waarbij een aantal belangrijke locomotieffabrikanten belicht werden, terwijl voorbeelden van hun producten getoond werden. De dag werd besloten met een ereronde van al het rijdende 700 mm materieel. Nog een opmerking: de Open Railway Map biedt de mogelijkheid om in een sporenplan verschillende spoorwijdtes met verschillende kleuren aan te geven. Dat zou hier heel goed van pas gekomen zijn omdat de sporen zodanig liggen dat materieel met elk der drie spoorwijdtes (600, 700 en 900 mm) een zodanig tracé kan rijden dat het op zeker moment vanaf het perron heel goed zichtbaar is. Het ISM sporenplan is gezien de uitgestrektheid ervan makkelijk op de Open Railway Map te vinden, maar het klopt helaas niet. Het 600 mm spoor staat er niet op en dat is niet de enige fout. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Ander nieuws In het nieuws van 1 juli 2026 werd het tijdschrift Railmagazine 435 (juni 2026) aangehaald. Kort samengevat: de RWX-02 (een bejaarde dieselloc met flitsend uiterlijk) was in Born opgedoken als “last mile” loc, maar de machinist had veel problemen met de afstandbediening. Louis van Delft constateerde op 23 juli dat de loc niet meer in Born aanwezig was. = = = Op 7 juli stuurde staatssecretaris Annet Bertram de Uitvoeringsagenda Spoorgoederenvervoer 2026-2030 naar de Vaste Commissie Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer, met als interessante bijlagen twee rapporten van Buck Consultants International (BCI). Het gaat om: ·
Zeilend
binnenkomen (van een terminal) ·
Bundelingsconcepten spoor, locs en personeel door veel losse locritten. Onder bundeling wordt verstaan dat het havengebied zou worden opgedeeld in zones, met per zone één onafhankelijke aanbieder van first & last mile vervoer. In het rapport worden voor de Botlek en de RSC bij het emplacement Waalhaven de besparingen geschat. Een citaat uit het rapport:
“Conventionele terminals geven aan dat de inzet van een neutrale feeder partij bij hun tot 30-50% meer railtransport zal
leiden. Deze volumes verdwijnen nu naar o.a. Hamburg en Antwerpen”. In het Antwerpse
havengebied is al bundeling ingevoerd. Dat bevalt in sommige opzichten, maar
niet in alle opzichten. In Rotterdam zou het dus anders moeten. “Zes spoorvervoerders kondigden op 01-04-2026 aan dat ze gedurende een proef van zeven maanden tussen Kijfhoek en de Maasvlakte tegen vaste tarieven elkaars treinen overnemen in geval van dreigende vertraging, uitval van treinen of verstoringen. Ze doen dat via de app Portflow. De zes zijn Rail Force One, HSL Netherlands, DB Cargo Netherlands, RTB Cargo, LTE en Rail Cargo Group. Ze vertegenwoordigen samen 70 procent van de markt. Bronnen: Nieuwsblad Transport; Railfreight.com” Zoiets moet voor de first & last mile of zelfs voor het spoorgoederenvervoer in het algemeen toch ook kunnen ? |
|||||||||||
|
0 – 0 – 0 |
|||||||||||
|
24-07-2026 Het verhuurbedrijf BT Trains in Den Bosch is op
16-01-2017 bij het Handelsregister ingeschreven. Het kocht begin 2017 van DB
Cargo zeven locs, waarvan enkele in de loop van 2017 een revisie van het
toenmalige Spoorijzer kregen in de monumentale locloods in Roosendaal. ↑
Door BT Trains gekochte locs van de DB serie 373 in de in 2012 gesloten
Houtbank te Roosendaal, 05-10-2017 ↑ De opvallende
rij van vijf locs was makkelijk te zien vanaf de Bosstraat (linksboven).
Vooraan staat de 363 712, die we later nog zullen tegen komen. Voor de eerste jaren van BT Trains wordt naar deze
link verwezen; hieronder zal worden nagegaan hoe de situatie van het
bedrijf nu (juli 2026) is. Bijna al die 9 jaar heeft het verhuurpark uit
dezelfde acht drieassers bestaan: ·
één ex-NS radioloc: bakkie 691. ·
zeven locs van de Baureihe 363 van de Deutsche Bundesbahn. Het
gaat om het West-Duitse type V60C. Daarvan is de 363 825 in 2024 verkocht aan
Wittebrug Lease. Veer4Rail huurt de loc en heeft haar een opvallend paars
uiterlijk gegeven:
↑ De ex BT Trains 363 725, nu
V4R, bij Chane aan de Oude Maasweg in de Botlek. Foto Louis van Delft,
08-07-2026 ↑ Het EVN (Europees Voertuig Nummer;
vroeger UIC) is nu 98 84 8363825-6_NL-VFR, waarin VFR voor Veer4Rail
staat. Dit
is de enige verandering van eigendom in het BT Trains verhuurpark in circa 9
jaar. Op de website
van BT Trains staat de 825 overigens nog steeds vermeld als
“beschikbaar”. |
|||||||||||
|
↑ Bij
Railport Brabant in Tilburg was op 03-07-2026 de eigen loc 403 te zien samen
met de BT Trains 363 712. BTT op de 403 betekent Barge Terminal Tilburg en is
niet te verwarren met BT Trains. De BTT 403 duwt in radio modus een
containertrein naar de overgave sporen. De andere BTT loc (de 401) bevond zich
elders op het terrein. Foto: Louis van Delft Mogelijk was de 712 ingehuurd omdat één van de eigen
locs een reparatie of onderhoud moest ondergaan. Maar Louis van Delft zag op
20-07-2026 (dus 17 dagen nadat bovenstaande foto gemaakt was) dat de 363
712 een gemengde LKW Walter trein
uithaalde, terwijl de 401 en 403 aanwezig, maar niet actief waren. In de eerste en tweede kolom van de onderstaande
tabel staan de nummers van de BT Trains locs. Soms wordt bijvoorbeeld de ex DB
363 633 kortweg aangeduid als de 633. In de tweede kolom staat het EVN nummer
(Europees Voertuig Nummer, vroeger UIC nummer geheten). Hierin ziet men het
nummer 363633 terug. Daarna volgt een controlecijfer en tenslotte een
afkorting voor de voertuighouder. De kleuren van de 363-ers van BT Trains waren
aanvankelijk: hoofdkleur: (verweerd) rood; cabinedak: grijs en hekwerk: wit.
In 2020 werden vier locs uiterlijk opgeknapt. Zie de derde kolom in de tabel.
De hoofdkleur werd zwart. Het cabinedak bleef grijs. Het hekwerk bleef wit en
ook het zijframe werd wit. Op de zijkanten van de locs verscheen in grote
letters BT (wit) Trains (geel). Zie de foto hierboven. Sindsdien werd voor
verhuur steeds een zwart-witte loc gestuurd. Eind 2021 kreeg nog een vijfde
loc het zwart-witte uiterlijk. Zie de derde kolom in onderstaande tabel. |
|||||||||||
|
De verhuurlocs van BT
Trains |
|||||||||||
|
Oud DB nummer |
EVN nummer in 2026 |
Zwart-wit sinds: |
Inzet in juli 2026 |
Opmerkingen |
|||||||
|
363 633 |
98 84 8363633-4_BTT |
november 2021 |
emplacement Waalhaven |
8
juli 2026 was de 1ste waarneming van de 633 na 2021 |
|||||||
|
363 712 |
98 84 8363712-6_BTT |
juni 2020 |
Railport Brabant Tilburg |
|
|||||||
|
363 716 |
98 84 8363716-2_BTT |
? |
? |
nog steeds rood-wit; zie luchtfoto hieronder |
|||||||
|
363 723 |
98 84 8363723-3_BTT |
mei 2020 |
verhuurd aan MEV1), Botlek |
|
|||||||
|
363 727 |
98 84 8363727-4_BTT |
mei 2020 |
verhuurd aan MEV1),Waalhaven |
|
|||||||
|
363 825 |
98 84 8363825-6_NL-VFR |
mei 2020 |
Botlek, verhuurd aan Veer4Rail |
na juni 2024: eigendom Wittebrug Lease; kleur paars |
|||||||
|
363 833 |
98 84 8363833-0 |
? |
? |
nog steeds rood-wit; zie luchtfoto hieronder |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
n.v.t. |
98
84 0600 091-5_BTT |
zie kolom Opmerkingen
→ |
Sloe (Vlissingen Oost) |
Ex bakkie NS 691 (radioloc), daarvoor NS 642. Nog
in huisstijl OOC in Oss: geel met blauw dak |
|||||||
|
1) MEV Nederland is een spoorwegdienstverlener die actief is in en
rond de Rotterdamse haven, inclusief de Botlek en Waalhaven. MEV levert
operationeel spoorpersoneel (machinisten, rangeerders), mobiel onderhoud en
24/7 procesbesturing aan goederenvervoerders. Van twee locs - 716 en 833 - is niet bekend dat ze
in de zwart-witte huisstijl zijn gebracht. Van diezelfde locs is niet bekend
waar ze in juli 2026 waren (zie de vierde kolom in de bovenstaande tabel). En
ook zijn er geen meldingen gevonden van activiteit van deze locs na 2017
(toen ze door BTT gekocht werden). De vraag rijst: Waar zijn deze locs (rood in de tabel)
en wat is ermee gebeurd ??? De onderstaande verrassend goede helicopterfoto uit
september 2025 van een stukje van het emplacement Roosendaal geeft het
antwoord: te zien zijn twee rode locs met een korte en een lange huif, een
grijs cabinedak en een wit hekwerk. De conclusie is dat dit de 716 (de vooraanstaande
loc op de eerste foto van dit relaas over BT Trains) en 833 zijn. Ze zijn dus
in negen jaar nooit verhuurd. Mogelijk zijn ze wel gebruikt als
onderdelenleverancier. Vanwege de zwarte hoofdkleur valt het minder op,
maar op het zelfde spoor staat nog een derde loc met dezelfde afmetingen,
een grijs cabinedak
en een wit hekwerk. Dit zal dan de 633 zijn die na het omkatten in november
2021 pas in juli 2026 voor het eerst gespot werd en kennelijk tussen november
2021 en juli 2026 niet verhuurd is. |
|||||||||||
|
↑ Op ProRail
luchtfoto's - zichtbaar gemaakt via de website Spoor in Beeld - zijn twee
rode locs met grijs dak en witte hekwerken uitstekend te zien. Op hetzelfde
spoor staat nog zo’n loc, maar dan in het zwart met grijs dak. Meer naar
rechts ligt de spoorlijn naar Zevenbergen. . Om de
locatie van bovenstaande foto aan te geven is het onderstaande beeld bij lage
vergroting vergroting gemaakt. Midden bovenin is een deel van de monumentale Roosendaalse
locloods te zien en rechts daarvan de spoorlijn naar Zevenbergen, met twee
hectometerpaaltjes. Rechts bovenin de Bosstraat. De omtrek van het
bovenstaande detail is aangegeven met een rode rechthoek.. De beelden zijn
van september 2025. ↓
De twee rood-witte locs staan op een heel ander
spoor dan de rij van vijf locs op de eerste foto in dit verhaal en zijn anno
2026 niet vanaf de begane grond buiten het spoorwegterrein waar te nemen. Conclusies: Van het achttal drieassers waarmee het verhuurbedrijf
BT Trains in 2017 begon: · is er tot medio 2026 één
verkocht · zijn er vijf regelmatig
verhuurd. Deze locs zijn in de zwart-witte huisstijl van BT Trains gebracht,
met uitzondering van “bakkie” 691 in Vlissingen Oost (Sloe). Dat heeft nog steeds de
huisstijl van OOC in Oss, waar het tussen januari 2016 en februari 2018
rangeerde · is er één pas in 2026
voor het eerst verhuurd · zijn er twee nog nooit
verhuurd. Deze locs hebben nog steeds de verweerde rood-witte kleuren waarmee
ze bij BT Trains kwamen en staan min of meer verdekt in Roosendaal opgesteld. Bronnen: vooral Louis van Delft, Somda Railwiki (de link leidt direct naar de juiste
pagina) en RolandRail. Met dank aan: Louis van Delft. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Het GVB en VolkerRail werken als bouwteam samen aan
het groot onderhoud van de Amsterdamse Metro. Dat wil zeggen: de opdrachtgever
(het GVB) en de aannemer (VolkerRail) plus eventueel andere deskundigen
werken al in de ontwerpfase en bij de engineering samen. De aanbesteding
vervalt. In 2025 is een begin gemaakt met de werkzaamheden
tijdens een buitendienststelling van de metro op het traject Spaklerweg/Van der Madeweg-Overamstel-RAI gedurende
zes weken in de zomer; zie het nieuws van 27 juli
2025. Het GVB sprak van het grootste onderhoudsproject uit de
geschiedenis van het GVB. Zie deze
video (3:36). Deze zomer volgt deel 2 van de werkzaamheden. RailPro zette in 2025 dertig ballastwagons en twee
“bakkies” in: de 606 en 607. Daartoe kregen ze de verplichte gele fronten (zie hier). Ter voorbereiding
stuurde RailPro dit jaar de 603 en 607 van Crailoo naar Amsterdam (bron:
bakkie 687 op Flickr). |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Bij de vorige update (1 juli 2026 hieronder) werd
bericht dat Strukton binnenkort zal beginnen met de uitbreiding
van het militaire raccordement bij ’t Harde. Defensie beschikt hier al
sinds 2022 over eigen tractie en wel in de vorm van een rail-wegvoertuig van
het type
RR 2444 van de Belgische fabrikant Mol. Ook
het militaire raccordement Vlasakkers bij Amersfoort zal worden uitgebreid (zie hier), maar de aanbesteding heeft daarvan heeft nog
niet plaats gehad. Toch heeft Mol hier recent (in elk geval voor 06-07-2026)
al een RR 2444 rail-wegvoertuig
geleverd. Het is volgens Mol quasi identiek aan het exemplaar in ’t Harde. (met
dank aan Martijn Smits en de firma Mol in Staden) De Mol in ’t Harde, Defensiekrant 26-03 (2022),
foto: sergeant Aaron Zwaal → Deze foto staat ook op de
website van Mol. |
|
||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
↑ De kolenoverlaadlaadinstallatie van Sea-bulk
Charbon in het westelijk havengebied (Loon Plage) van Duinkerken. Foto:
Maarten van der Willigen, 22-05-2019 ↑ Het gaat om de geel-zwarte loc. Het is sinds voorjaar 2024 de rangeerloc van Nyrstar in Budel-Dorplein. De webpagina over door Cockerill Mechanical Industries gebouwde dieselhydrostatische locs is uitgebreid met onder andere een op dezelfde datum en plaats door Maarten van der Willigen gemaakte close-up van deze loc. |
|||||||||||
|
0 – 0 – 0 |
|||||||||||
|
1 juli 2026
↑ Deze foto is door Ben van Wevering gevonden in het Rotterdams
Stadsarchief en is gemaakt door C.M. Tholens op 21-10-1960 ↑ Het lijkt wel de laadinstallatie van een kolenmijn,
maar die waren er niet in Rotterdam. Wat is dit ? Waar diende het voor ? Zie de nieuwe webpagina over Rokocent |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
↑ Een UCATRAC
met fraaie Millet graanwagens bij Cargill
in Sas van Gent. Foto: Louis van Delft, 24-06-2026 De UCATRAC is van Lifting Engineering [B] gehuurd.
Vroeger sprak men van “kaastractor” vanwege de gele tegen de wielen
geplaatste ballastgewichten. Die zijn hier echter zwart geschilderd → Cargill in Sas van Gent is
eind 2025 ingrijpend georganiseerd. 120 van de 340 arbeidsplaatsen vervielen.
De verwerking van tarwe en de rafinage en producie van ethanol werd gestopt.
Er wordt nu uitsluitend maïs verwerkt. De binnenvaart werd zwaar
getroffen; het railvervoer (van maïs) gaat door. [Bronnen o.a.
Industrielinqs, omroep Zeeland, Schuttevaer] |
|
||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
↑ De spooraansluiting van Van der Vlist op
Industrieterrein Moerdijk bestaat uit slechts één spoor. Op 09-06-2026 waren
in de ochtend vier rongenwagens met buizen gebracht. Die kwamen per spoor
niet verder dan de spoorpoort. Op dat ene spoor stond namelijk een grijs treinstel
van het CAF type Nordic Civity (uiterst rechts op bovenstaande
foto).Een tweede spoor zou handig geweest zijn, maar Van der Vlist lost dat
anders op: Van der Vlist beschikt namelijk over twee enorme Liebherr mobiele
havenkranen, een LHM 280 en een LHM 550, met een bereik van 40 respectievelijk
57 meter. Op de foto ziet u alleen het onderste stuk van zo’n kraan. Die
tilde de buizen moeiteloos naar het eigen terrein. Foto: Louis van Delft. In de avond kwam de geel grijze DB Cargo 6461weer
vier wagens met buizen brengen en nam de vier geloste wagens mee terug. De
hijskraan was al weg. De Nordic Civity nog niet; dat gebeurde in de nacht van
12- op 13-06-2026. Foto: Louis
van Delft. ↓ |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
Wat betreft de Nordic
Civity treinstellen: De video The Journey of a CAF Train (gesproken in het Nederlands,
ondertiteld in het Engels) brengt de reis van een Nordic Civity treinstel van
de CAF fabriek in Beasain (Spanje) tot en met Van der Vlist in Moerdijk in
beeld: in de haven van Bilbao gaan de losse rijtuigen aan boord van een
roll-on-roll-offschip van de Noorse rederij Höegh Autoliners en varen naar Antwerpen. Daar worden de rijtuigen op
rivier- roll-on-roll-offschepen overgeladen en naar de Van der Vlist-terminal
in Moerdijk gevaren. Na lossing wordt door de firma Van der Vlist uit de
afzonderlijke rijtuigen een rijklaar treinstel samengesteld. Het treinstel
wordt – tussen koppelwagens - door Railadventure/Railexperts per spoor naar
Zweden gesleept. Eerder
werden rode elektrische Nordic Civities voor de Zuid-Zweedse vervoerder
Krösatågen via Van der Vlist in Moerdijk door Rail Expert per spoor naar
Zweden of de testring in Velim gebracht. Behalve de 20 elektrische
treinstellen van het subtype ER3 heeft Krösatågen ook 8 treinstellen besteld die
zowel met als zonder bovenleiding kunnen rijden dankzij een “Power Unit” met
dieselmotoren. Deze hybride treinstellen zijn echter nog niet in Moerdijk
waargenomen (en ook niet elders). Bij
de grijze CAF elektrische treinstellen voor Zweden gaat het om een order voor
de Nordic Civity van een andere klant dan Krösatågen, namelijk van SJ (100%
eigendom van de staat) voor 25 treinstellen. De SJ noemt dit subtype X45. Het
in Moerdijk opgedoken grijze treinstel is nummer 4501. De subtypes X45 en ER3
verschillen niet alleen de kleur. Zo bestaat een X45 treinstel uit vijf
bakken en een ER3 uit vier. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
↑ O&K 26526 (1965) van het type MB11N uit het
verhuurpark van Bemo is nog steeds bij Chane Pernis op de Vondelingenplaat.
Foto Frank Schouten, 19-06-2026 ↑ Vanaf 2021 rangeerde hier
een modernere Bemo huurloc, namelijk Orenstein & Koppel 26968 (1981) van
het type MHB201, maar die kreeg in week 14 een fors defect en staat nog
steeds bij Bemo in Warmenhuizen. Het is nog de vraag of deze loc
gerepareerd kan of gaat worden, of misschien omgebouwd. De MB11N blijft
- in elk geval voorlopig - bij Chane Pernis. [met dank aan Arno Logman
(Bemo) en Frank Schouten] |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
In het nieuws van 19 december 2024 werd een Vollert loc uit 1993 getoond, die als RWX-02 een flitsend nieuw uiterlijk had gekregen. Daarna stond de loc vooral stil in Rotterdam en later leek ze verdwenen te zijn. In Railmagazine 435 (juni 2026) staat de oplossing van dit raadsel: de RWX-02 is naar Born verhuisd en brengt door Enerco beladen Eanos kolenwagens naar het emplacement. Nadat de Class 66 loc van Railtraxx met lege kolenwagens is verschenen worden die door de RWX-02 naar Enerco gebracht. De Class 60 loc komt dus niet verder meer dan emplacement Born. Er zijn echter nog veel problemen met de radiobediening van de RWX-02. = = = In de vorige update van het
nieuws werd de spooraansluiting van Strukton in Maarssen besproken. Jan Roos
reageerde en wees op de aanwezigheid van Dragonwood dwarsliggers. Zie deze aanvulling. = = = Eerder werd op deze website
aandacht besteed aan de geplande uitbreiding van het militaire raccordement bij ’t Harde. Het Rijksvastgoedbedrijf
opende de inschrijving voor dit project op 26 januari 2026. De sluitingsdatum
was 20 april 2026. Op 22 juni 2016 werd bekend dat er zes bedrijven hadden
ingeschreven en dat het project voor bijna 3 miljoen euro gegund is aan Strukton
[Bronnen: Tendernet; Spoorpro]. |
|||||||||||
|
0 – 0 – 0 |
|||||||||||
|
7 juni 2026 Van 11 t/m 18 mei 2026
voerde de firma Bemo weer proefritten
met een nieuwe locomotief uit bij de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik.
Het betrof een draaistelloc van het type BRDE 150, bestemd voor een klant in
het Midden-Oosten:
↑ Wognum, 05-05-2026. Foto: Rein Korthof ↑ Bemo gebruikt al jaren object nummers in plaats van
fabrieksnummers. Onder object nummer vallen veel meer zaken dan alleen locs.
Het object nummer van deze loc is 10133. In het type BRDE 150 betekent: B = Bemo, R = Rangeerloc;
DE: dieselelektrisch en 150 = trekkracht in kN (kiloNewton). Enkele andere gegevens
zijn: LOB (lengte over de buffers) = 10,69 m; gewicht = 56 ton, minimale
boogstraal: 150 m. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Soms is het bij industriespoor niet duidelijk of een spooraansluiting nog in gebruik is. Dat was het geval met: De spooraansluiting van Strukton
in Maarssen Deze spooraansluiting bestond sinds 1952, toen het bedrijf (nog onder de naam Spoorwegbouwbedrijf) van Schijndel naar de Westkanaaldijk in Maarssen verhuisde. De verhuizing bracht nieuwe bedrijvigheid met zich mee. Een voorbeeld is de prefabricage van betonfunderingen voor de bovenleidingsportalen op het geëlektrificeerde net. Deze funderingen werden via de spooraansluiting per werktrein naar de plaatsen van bestemming gereden. Strukton Prefab Beton in Maarssen is in de zomer van 2024 overgenomen door de Roevla Groep. De betonfabriek in Maarssen bestaat nog steeds, nu onder de naam Magnus Prefab Beton. “De spooraansluiting op het terrein blijft beschikbaar voor zowel Strukton als de Roevla Groep, zodat de logistiek waar mogelijk per trein duurzaam kan plaatsvinden.” [1] De indruk bestond echter dat de Strukton spooraansluiting niet meer in gebruik was. Er stond bijvoorbeeld sinds 2002 een gebruikt Jung diesellocje dat niet van haar plaats kwam en pas in 2019 als aankleding naar de naburige KartFabrique verdween. Zie hier. Ook was op luchtfoto’s te zien dat de sporen geblokkeerd waren doordat er allerlei zaken op en naast waren opgeslagen. Tijmen Stam zag echter tijdens treinreizen van Amsterdam naar Utrecht in april 2026 spoorwagons bij Strukton. Hij fotografeerde en filmde dit ongewone tafereel. Op deze op 21-04-2026 opgenomen video (reizend van Utrecht naar Amsterdam) zijn gele wagens met uiteenlopende ladingen te zien. De rij wagens staat op een nieuw spoor dat nog ter sprake zal komen. Heel bruikbaar zijn ook satellietdata. Tijmen Stam bekeek er een aantal van het Strukton terrein.
↑ Satellietdata d.d. 04-11-2025. Bron:Tijmen Stam ↑ In de linkeronderhoek van de foto loopt de spoorlijn Amsterdam-Utrecht. De bovenleidingmasten zijn te zien. Op drie sporen op het terrein van Strukton staan 11 gele wagens plus enkele andere wagens. Tussen de wagens op de twee bovenste sporen staat een hijskraan met een lange rode giek. |
|||||||||||
|
Het bovenstaande wil niet zeggen dat er geen informatie van Strukton zelf ter beschikking staat. In tegendeel, er is heel veel, maar deels gefragmenteerde informatie beschikbaar. Meer daarover staat verder naar onderen, onder de kop bronnen. Strukton Nederland berichtte op 9 april 2025 [3]: “Omdat het een logistieke uitdaging is om alle bouwmaterialen op de juiste plek te krijgen op station Amsterdam Centraal, vervoeren we bijna alles per trein. Strukton beschikt over een eigen bouwhub in Maarssen met spooraansluiting. Hier laden en lossen de werktreinen met materialen.” Toelichting: · Om de verwachte toekomstige reizigersgroei op te vangen wordt station Amsterdam Centraal ingrijpend verbouwd. Dat gaat per “spoorbak”. Een spoorbak is het gebied tussen twee naburige perrons. De werkzaamheden van Strukton houden per spoorbak onder meer in het verwijderen van de sporen en de ballast, het slopen van een oud perron, het afgraven van het zandbed onder dat perron, het bouwen van een tijdelijk perron op een paalconstructie, het plaatsen van grondkerende damwanden en het vijf meter diep ontgraven van de spoorbak in verband met de bouw van een ondergrondse stalling voor 8800 fietsen en een nieuwe Oosttunnel. Na de bouw van een spoordek worden twee sporen gelegd. Het in vier van de zes spoorbakken aanwezige middenspoor keert niet terug; de vrijkomende ruimte wordt gebruikt voor verbreding van de perrons. Omdat het station - afgezien van enkele uitzonderingen - tijdens de werkzaamheden in dienst blijft, pakt Strukton elk jaar, van noord naar zuid, één spoorbak aan. ·
Een bouwhub
is een locatie aan de rand van de stad, waar bouwmaterialen geleverd kunnen
worden. De verschillende leveringen worden gecombineerd tot dag- of
weekpakketten en dan op de meest slimme manier naar de bouwprojecten in de
(binnen)steden vervoerd. In vooral ZE-zones (= Zero-Emissiezones) gebeurt dit
met elektrisch transport. In onder meer Amsterdam en Rotterdam worden ook boten
ingezet voor transport van bouwmaterialen. Vervoer per trein, zoals tussen de
bouwhub Strukton Maarsen
en Amsterdam CS, is voor Nederland
uniek. Het laden en lossen gebeurt: o in Amsterdam CS met krollen en een speciaal voor dit doel onder de kap geplaatste bovenloopkraan met een 280 meter lange kraanbaan. De bovenloopkraan wordt elk jaar boven een spoorbak opgebouwd, gebruikt, afgebroken, opgeslagen en het volgende jaar weer in een volgende spoorbak opgebouwd. Wat betreft de krollen: de Strukton vloot telt -naast vele dieselkrollen - twee elektrische krollen. Zij zijn met hun groene batterijpakketten duidelijk herkenbaar:
↑
De eerste elektrische krol van Strukton
(krol nr. 30) is in Amsterdam CS aan het laden of lossen. Foto: Strukton ↑ In station Amsterdam CS wordt gerangeerd met - de al eerder op deze website besproken - op afstand bestuurbare en door batterijen gevoede Zagro E-Maxi XL:
↑
De Zagro E-Maxi XL aan het werk in Amsterdam
CS. Foto; AMT in Breda (onder andere Zagro
importeur) ↑ o bij de bouwhub Strukton Maarssen wordt geladen/gelost met hijskranen:
↑ Strukton
plaatste bovenstaande foto op LinkedIn en berichtte daarbij: “Achter
het hoofdkantoor van Strukton op industrieterrein
Lage Weide in Utrecht lagen al twee Strukton-sporen
en het ‘Bonderspoor’ van ProRail, maar de
beschikbare ruimte was beperkt. Daarom is er een nieuw spoor en wissel
aangelegd. Het nieuwe spoor is langer dan de bestaande sporen en loopt achter
het gebouw langs. Hierdoor is er nu meer ruimte voor het laden en lossen en
meer opstelcapaciteit voor zowel Strukton als
Magnus Beton”. Op bovenstaande foto van onbekende datum is het (hergebruikte) wissel al geplaatst, maar het nieuwe spoor ligt er nog niet. Het is wel te zien (met een trein erop) op de satellietdata van 02-03-2026 en 19-04-2026. Het nieuwe spoor is dus voor 02-03-2026 gereed gekomen en de bovenstaande foto is voor die datum genomen. Het nieuwe spoor loopt door tot vlak voor de onderdoorgang van de Niels Bohrweg. Het spoor rechts van het nieuwe spoor is het Bonderspoor. Dat wil zeggen: het was de spooraansluiting van Bonder Recycling & Overslag B.V. Dit was een bedrijf dat gespecialiseerd was in de recycling en het reinigen van spoorballast. Het Bonderspoor eindigt nu met een stootblok vlak achter de onderdoorgang van de Niels Bohrweg. De hijskraan met lange rode giek op bovenstaande foto lijkt dezelfde als die op de Satellietdata d.d. 04-11-2025. Op andere Satellietdata is een andere hijskraan te zien. Wat betreft het werk van Strukton in Amsterdam CS is Strukton in Maarssen niet voor alle transporten de bouwhub. Dat blijkt uit een citaat uit [5]: “ We hebben eigenlijk drie locaties voor alle materialen die we aan- en afvoeren: · We hebben tegenwoordig onze eigen spooraansluiting in Maarssen, achter ons hoofdkantoor, die we gebruiken als bouwhub. · Voor de grote machines gebruiken we het opstelspoor in Amsterdam West(haven). · Veel materialen die wij afvoeren, zoals ’t zand en de ballast, gaan naar Roosendaal waar onze partner GBN zit. Het mooie is dat GBN ’t zand en de ballast die wij afvoeren weer gebruikt als bouwstoffen, als circulair proces !” GBN is de afkorting voor GrondBank Nederland. Strukton heeft de reinigingsinstallatie, die uit spoorballast zand en grind produceert, in 2013 overgenomen van Heijmans. GBN in Roosendaal is nu dus een dochter van Strukton, maar andere bedrijven dan Strukton kunnen er ook van gebruik maken. |
|||||||||||
|
Wagens Er werden en worden diverse goederen voor de verbouwing naar Amsterdam CS aan- en afgevoerd. Het is niet verwonderlijk dat daarbij diverse wagentypes betrokken waren en zijn. Een citaat uit [7]: “De firma Strukton had voor deze werkzaamheden (het begin van de tweede fase van de verbouwing van Amsterdam CS op 29/30 maart 2025) haar gloednieuwe wagons ingezet. Ze zijn van het type Sgns en zijn gemaakt door de Schenkgroep uit Nijmegen.” Dit is slechts gedeeltelijk juist: De Schenk Groep in Nijmegen heeft volgens haar website namelijk 28 robuuste wagoncontainers voor Strukton gebouwd:
↑ Foto uit
de rubriek Opgeleverd op de website
van de Schenk Groep in
Nijmegen ↑ De bakken dragen
de nummers BAK 01 t/m BAK 28. Die bakken heeft Strukton op containerdraagwagens van - inderdaad - het type Sgns gezet. Die wagens zijn echter aanzienlijk ouder dan de bakken: gezien het beladingsraster (zie linksonder op onderstaande foto) zijn de wagens maximaal geschikt voor een aslast van 20 ton (“C” in het beladingsraster) en zulke wagens worden al jaren niet meer gebouwd. Tegenwoordig is alle nieuwbouw maximaal 22,5 ton/as (“D”-belading).
↑ Deze prachtige foto van Strukton wagens in Amsterdam CS komt in diverse Strukton publicaties voor ↑ De dichtst bijzijnde wagen in de linker rij is van
Strukton Rail Materieel (SRM) en is in depot in Zutphen. De wagen is echter
ingeschreven in Duitsland (landennummer 80). De dichtst bijzijnde paarse
wagen in de rechter rij draagt BAK 25. Er zijn diverse andere (hier niet getoonde) foto’s met de nieuwe containerbakken. In [3] staat bijvoorbeeld een foto van BAK 26. Die staat op een paarse wagen waarop met enige moeite de complete adresgegevens van het verhuurbedrijf Rail Release te lezen zijn. Ook deze wagens zijn dus niet nieuw. In de nieuwe bakken werd onder meer zand uit de perrons afgevoerd. De nieuwe containerbakken zullen ongetwijfeld voor ook voor andere vervoeren gebruikt zijn, maar daar zijn in [3] – [7] geen voorbeelden van aangetroffen. De eerder genoemde op 21-04-2026 opgenomen video van Tijmen Stam geeft daarvan wel een idee. Ook met blauwe tweeassige platte wagons van het type Klmos van Railpro werd uitgegraven zand afgevoerd. Op de vaste zijschotten staat: Lading: ballastgrind/zand [7]. Een bijzonderheid van dit wagentype zijn de neerklapbare kopschotten, die het mogelijk maken dat een graafmachine over de gehele trein rijdt. Met blauwe platte draaistelwagens van het type Sgss werden oude tegels afgevoerd. Met blauwe rongenwagens werd betonijzer aangevoerd. De nieuwe bakken worden dus gekenmerkt door hun gele kleur; voor zover bekend waren/zijn de overige gebruikte wagens niet geel. |
|||||||||||
|
Tractie Er is een loc nodig om de wagens van Amsterdam CS naar Maarssen, Roosendaal en opstelterrein Amsterdam Westhaven te brengen en omgekeerd. Eind 2022 bracht Strukton in de publiciteit (zie deze link) dat het proeven doet met de Eloc Charlotte (ex-NS 1756), gekoppeld met een containerdraagwagen van het type Sgns waarop een container is geplaatst met batterijpakketten en vermogenselektronica. Deze combinatie noemt men “batterijlocomotief”. De vermogenselektronica zet de batterijspanning om in de bovenleidingspanning (wanneer er op de batterijen wordt gereden) en andersom (wanneer de bovenleiding de batterijpakketten oplaadt). De bedoeling is dat de batterijlocomotief een werktrein op het openbare spoorwegnet trekt als een normale elektrische loc terwijl bovendien de batterijen ondertussen worden opgeladen. Op de werkplek (waar de spanning op de bovenleiding is uitgeschakeld) moet de batterijlocomotief een uur met lage snelheid kunnen rijden doordat de batterijen stroom leveren die via de vermogenselektronica wordt omgezet in de voor de elektromotoren benodigde spanning. Op 16 september 2025 heeft de batterijlocomotief een “performance testrit” gedaan op station Amsterdam CS. Volgens Strukton verliep de test zeer succesvol. Dat neemt niet weg dat de batterijlocomotief nog niet op het openbare spoorwegnet is toegelaten. Strukton heeft slechts een tijdelijke vergunning voor het doen van testritten. Op foto’s ziet men dat de werktreinen steeds getrokken worden door de Strukton dieselloc Danique van het Vossloh (voorheen MaK) type G1206 uit 2008. Klik bijvoorbeeld op deze link. Het is een prima foto, maar de afgebeelde situatie lijkt vreemd: Danique rijdt met een lange trein met nieuwe gele bakken gevuld met zand of grind de spooraansluiting van Strukton in Maarssen voorbij, in de richting Utrecht. Men zou toch verwachten dat een dergelijke trein naar de Grondbank in Roosendaal rijdt ? Verder kan men zich afvragen of de lange batterijlocomotief op het beperkte sporenplan van Strukton in Maarssen wel goed uit de voeten kan. We zullen het zien; het project in Amsterdam CS loopt tot 2030. Jan Roos wees op de aanwezigheid van Dragonwood dwarsliggers in de spooraansluiting van Strukton in Maarssen. Dit nieuwe materiaal bestaat uit bamboevezels die met een klein beetje hars onder zeer hoge druk aan elkaar geperst worden. Het resultaat is een houtachtig keihard en heel zwaar materiaal. Dragonwood komt (tot dusverre) uit China. In een verhaal van Strukton uit 2023 staat dat in industriespoor van (toen nog) Strukton Prefab Beton als proef vijf Dragonwood dwarsliggers geplaatst zijn. De verwachte levensduur is 50 jaar (met dank aan Jan Roos). ↓ Foto: Jan Roos ↓
Met dank aan Hans Nahon, Jan Roos en Tijmen Stam. |
|||||||||||
|
Bronnen [1] Koen Cornelissen, directeur van Roevla Groep, op LinkedIn. Zie deze link. [2] https://www.bouwtotaal.nl/2024/10/bouwhubs-beperken-verkeerscongestie-en-emissies/ Daarnaast is informatie te
vinden in: Berichten van Strukton op
sociale media, vooral: [3] Facebook en [4] LinkedIn De website van Strukton: [6] een andere ingang is https://strukton.nl/projecten/verbouwing-station-amsterdam-centraal/
|
|||||||||||
|
[7] |
Op de website Treinen in
Nederland (onderdeel van www.ovnieuw.info)
staan – vaak zeer gedetailleerde - fotoreportages van de werkzaamheden in
Amsterdam CS. Op het moment van schrijven is het meest recent: Onderaan genoemde webpagina staat een lijst met links naar de voorgaande reportages. |
||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Nijhuis Engineering in
Dronten (met 23 medewerkers en een jaaromzet van circa zes miljoen euro) is overgenomen
door het Zweedse Addtech (4.500 medewerkers en een jaaromzet van ongeveer
ruim 1,9 miljard euro). Nijhuis Engineering is nu één van de 150 dochters van
Addtech, die allen behoorlijk onafhankelijk van hun moeder opereren. Bronnen:
Bouwmachines, Nijhuis op Facebook en LinkedIn, SpoorPro. Nijhuis Engineering komt op
Industriespoor regelmatig ter sprake vanwege het ombouwen van graafmachines
tot KROL en elektrische KROL. Op de Nijhuis website is van de overname nog
niets te merken. Wel staat daar een indrukwekkende serie van zeven foto’s,
waaronder deze:
↑ Vijf tot krol omgebouwde Liebherr machines op het 75 m lange spoor van Nijhuis
Engineering in Dronten. Foto: Nijhuis Engineering ↑ Op de andere foto’s uit de serie staan de krollen in andere posities (zoals machinistenhuis gedraaid t.o.v. onderstel, giek omhoog) die per foto hetzelfde zijn voor alle krollen. De achterste krol op bovenstaande foto is van de aannemer Van Roon en een andere is van Berende Spoor- en Grondwerken (en spoorkraanverhuur). Het zal uren gekost hebben om alle foto’s te maken. |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
0– 0 – 0 |
|||||||||||
|
17 mei 2026
↑ De “Oude Belg” (de 6702 van RFO) heeft op
06-05-2026 een staaltrein bij de
Waterland terminal gehaald en is op weg naar emplacement
Westhaven. Foto: Louis van Delft. Laat in de middag haalde de
6702 een korte set Shimmns uit bij de Waterland Terminal. In Amsterdam lijken
geen RFO “bakkies” meer aanwezig te
zijn; de oude Belg doet het alleen (met dank aan Louis van Delft). Naschrift: dit kwam omdat bakkie 687 op 16 april van emplacement Westhaven is afgevoerd naar Jacco Fijn Techniek (bron Railmagazine 434 p. 12). Louis van Delft berichtte dat bakkie 687 op 17 mei weer terug in Amsterdam was. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Bij het nieuws van 14
februari 2026 (zie hier) werd
bericht dat bij Eurotank Terminal Amsterdam
(ETA) dit jaar begonnen zal worden met de bouw van de nieuwe
“spoorfaciliteit” en dat daarom afscheid is genomen van de twee Orenstein
& Koppel locs. Eén daarvan staat na een veiling weer te koop:
↑ O&K 26552 (voorheen van Eurotank in Amsterdam)
is door Patrick Verhoeven in Westzaan op 17-04-2026 op de website
Autoline.nl te koop gezet. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Na deze oude locs drie
nieuwe: Bemo gaat drie nieuwe locs
bouwen voor de locatie van DB Cargo Nederland op het bedrijvenpark Chemelot
bij Geleen. Verder naar onderen staan bijzonderheden, maar eerst komen hun
voorgangers aan bod: Staatsmijnen werd in 1967
omgedoopt in DSM. Na het
sluiten van de kolenmijnen en cokesfabrieken (1967-1973) waren de DSM
activiteiten geheel rond Geleen geconcentreerd. DSM kocht in elk van de jaren
1978, 1979 en 1980 twee
locs van het type MHB301N bij Orenstein &
Koppel. Dit zestal maakte andere locs overbodig; in 1979 vertrokken de
laatste Werkspoor
drieassers. Het type MHB301N is alleen voor DSM
gebouwd. Het gaat om tweeassige en op afstand
bedienbare dieselhydraulische locs. Vanaf 1988
verkocht DSM diverse fabrieken op het
DSM terrein aan externe bedrijven. In 2002 werd het DSM terrein bij Geleen
omgedoopt in Chemelot. De DSM-dochter Chemelot verleent service aan de bedrijven op het terrein.
Onder die service valt ook het railvervoer. In 2003 werd Chemelot
Rail overgenomen door Railion, dat later opging in
DB Cargo. In 2012 werden twee van de
zes O&K locs (nrs. 1 en 6) op Chemelot verkocht aan Shunter. Nrs. 2 t/m 5
kregen een revisie + schilderbeurt bij Bemo. Hun kleur veranderde van oranje
(de huiskleur van de Unie van Kunstmestfabrieken) in DB rood. Dit viertal zal
uitgefaseerd worden.
↑ De op afstand bestuurde DB Cargo loc 2 (ex-DSM 2) rangeert
bij haven van Stein op 20-09-2017. Uitsnede van een foto van Louis van Delft.
Zoals bij meer Duitse industrielocs is de instap naar de cabine nogal hoog
(vier treden), terwijl de machinist/rangeerder daar vaak langs komt. De in de
DSM tijd voor een betere motorkoeling aangebrachte pijp met rechthoekige
doorsnede bovenop op de motorhuif is weer verdwenen. De drie nieuwe BEMO locs
zijn van het type BR DE 130. Het worden tweeassige dieselelektrische locs, met
een trekkracht van 130 kN. Ze krijgen minimaal dezelfde capaciteit
(trekkracht/snelheid) als de huidige locs. Maar natuurlijk wel met schone
dieselmotoren en de ergonomie van deze tijd. De eerste loc zal begin 2027
geleverd worden; de andere twee circa halverwege 2027. (met dank aan Arno Logman
van Bemo) |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
↑ De ex-Strukton locs Monique (links, met
machinist/rangeerder) en Janine zijn op 11-05-2026 aan het werk bij OOC in Oss.
Foto: Louis van Delft. Monique zal vier eerder geloste bakwagens naar
Janine op het andere spoor rangeren. Daar zullen de vier wagens beladen
worden. Links van Monique is een stuk van een schip te zien. Monique heeft
nog de Strukton kleuren; Janine draagt OOC logo’s. De locs zijn beiden van het
Deutz type DG 1200 BBM.
Strukton kocht Janine (bouwjaar 1963) en Monique (1966) in 2004 van Häfen und
Güterverkehr Köln (HGK). In 2007 volgden nog Ankie (1961)
en Irene (1961), die in respectievelijk in 2021 en 2016 gesloopt zijn. OOC (Osse Overslag
Centrale) maakte voor de “last mile” (wel meer dan dat: circa 6 km) jarenlang
gebruik van de diensten van diverse externe bedrijven die eigen locs
gebruikten. Klik voor een
lijstje. In mei 2022 arriveerde Monique, die toen nog van Strukton
gehuurd werd. Op 03-02-2023 was het feest omdat OOC onder eigen vergunning, licentie
en toelating goederentreinen mocht gaan rijden tussen station Oss en de OOC
terminal. In 2024 kocht OOC Monique en ook Janine. Janine was de laatste loc
van dit type bij Strukton en was als plukloc gebruikt. Eric
Nooijen, directeur en eigenaar van OOC terminals B.V. zegt op LinkedIn: “Met
de spoordagen (= raildagen in sept. 2025) voor de boeg maken wij met
trots bekend dat het Strukton Rail Equipment en OOC
rail gelukt is om Janine weer tot leven te wekken, en hoe! De KHDeutz1200 is
ruim een jaar in de werkplaats op zijn kop gezet om letterlijk van onder tot
boven fit te worden gemaakt. Een uitdaging omdat diverse onderdelen
letterlijk zelf gemaakt moesten worden en andere diep in Europa gezocht. En
gevonden. Met het fit maken van Janine, een 100% zusje van Monique, hebben we
beide locomotieven voor lange tijd weer betrouwbaar in de running gekregen.” Ook werd er zelfs voor een
nieuwe plukloc gezorgd; zie
hier. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
↑ Wegens werkzaamheden reden er van 28 april tot en
met 4 mei 2026 (voor velen meivakantie) geen treinen van, naar en via station
Amsterdam-Zuid. De Metro reed wel. Tijdens de laatste werkzaamheden op 4 mei
kwam er een KROL van het
verhuurbedrijf G.J. Brinkman voorbij.
De KROL duwt een container lorrie en trekt een flatlorrie. Zie de webpagina over lorries. Foto: Maurits Kolkman. Links op de achtergrond
twee van de drie torens van het in 2021 voltooide gebouw Valley, ontworpen
door Winy Maas. Er zijn kantoren, horeca, etc. op de laagste verdiepingen en
(huur)woningen op de hogere etages. Linksonder een metrospoor. Ook in het
Hemelvaartsweekend (van 13 mei tot maandag 18 mei) rijden er geen treinen
van, naar en via Amsterdam Zuid. Er wordt dan een spoordek ingeschoven dat
tevens als dak van de Vivaldipassage (een fiets- en voetgangerstunnel) gaat
dienen. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Omdat het bedrijf 100 jaar
geleden als Servo is gesticht hield KLK
Kolb in Delden op zaterdag 02-05-2026 een open dag,. De lokale
krantTubantia stelde: Het meest opvallend is misschien wel de eigen
spoorlijn, De eigenlijke fabrieken konden bekeken worden tijdens rondritten
per bus, met toelichting van een rondleider. Er werd gestopt bij de eigen loc
“Thuur”, waar het een en ander over de spooraansluiting werd verteld.
Fotograferen was niet toegestaan omdat vonken tot een explosie konden leiden.
De spooraansluiting door het bos is vele spoorliefhebbers bekend. In de
feesttent werden vele foto’s vertoond, waaronder deze: |
|||||||||||
|
↑ In 1948 zag de fotograaf – met de rug naar Delden
gekeerd – de toen nieuwe
spooraansluiting zo. Er zijn vele verschillen met de hedendaagse situatie,
bijvoorbeeld de bovengrondse telefoonlijn. Aan de dichtst bijzijnde
telefoonpaal hangt een telefoonkastje waarmee de “meester” van de NS trein
met het seinhuis kon spreken. Iets verderop ligt over de rechter
spoorstaaf het stopontspoorblok. Foto:
Servo Delden. |
|||||||||||
|
Er doen diverse verhalen de
ronde over een NS reizigerstrein die in 1981 deze spooraansluiting bereden
heeft. In het al genoemde Tubantia staat bijvoorbeeld anno 2026 “Iemand zette
per ongeluk een wissel verkeerd, waardoor er ineens een
passagierstrein het terrein op reed.” Diverse kranten uit 1981 (zie
de bronnen hieronder) geven een heel ander beeld: Op 04-05-1981 rond 13.50 zag de machinist van de stoptrein van Enschede naar Zutphen op ruim 100 meter van het aansluitwissel van Servo dat dit wissel niet goed lag. Hij begon te remmen. De trein reed bij het stopontspoorblok nog 70 à 80 km/uur. Het stopontspoorblok (ook stopblok genoemd) moet er normaliter voor zorgen dat onverwachts van het fabrieksspoor afkomende wagons ontsporen, voordat zij het hoofdspoor kunnen bereiken. NS noemde het een wonder, dat de trein niet ontspoorde, maar als het ware over dit blok heen was gewipt. De meeste kranten melden dat de stoptrein honderd meter voor twee wagons op het fabrieksterrein tot stilstand kwam, maar het Nieuwsblad van het Noorden meldde dat de trein net niet tegen twee goederenwagons was gebotst. Opvallend is dat geen enkele krant rept over de spoorpoort van Servo. Die zal immers gesloten zijn geweest. Omdat er geen sprake van is dat de trein door de spoorpoort is gereden, is het waarschijnlijk dat de stoptrein nog voor de spoorpoort tot stilstand is gekomen en helemaal niet op het fabrieksterrein is geweest (de afstand tussen het aansluitwissel en de spoorpoort is circa 500 meter). De 25 passagiers en de machinist raakten niet gewond en de schade aan de stoptrein viel mee. De machinist reed de trein terug, zette de wissel om en vervolgde zijn rit in de juiste richting. Enkele dagen later werd de
20-jarige Wim H. uit Delden aangehouden op aanwijzing van een andere
machinist. Deze had Wim H. herkend toen die bij de spoorlijn aan het
rondscharrelen was. Uit krantenverslagen van de rechtbakzitting op 04-08-1981
blijkt dat het omzetten van het aansluitwissel voor Wim H. geen eenvoudige
zaak was geweest. Van huis had hij een ijzerzaagje meegenomen waarmee hij de
ketting verwijderde van een kastje met de wissel-sleutel. Met dat
zaagkarweitwas hij enkele uren bezig geweest. Toen hij het wissel had
omgezet, ging hij er op zijn bromfiets vandoor. Wim H. bekende dat hij het
wissel had omgezet. De psychiaters die hem onderzochten concludeerden dat hij
verminderd toerekeningsvatbaar was. Op 11-08-1981werd Wim H. veroordeeld tot
negen maanden gevangenisstraf, waarvan drie voorwaardelijk, met drie jaar
proeftijd en toezicht. Bronnen: De Telegraaf 05-05-1981 en 11-05-1981, Leeuwarder courant 05-08-1981, Algemeen Dagblad 05-08-1981, Het vrije volk 05-08-1981, De waarheid 06-08-1981 en Nieuwsblad van het Noorden 11-08-1981. Deze krantenartikelen lijken grotendeels te zijn afgeleid
van hetzelfde nieuwsbericht, maar de krantenkoppen erboven gaven soms een verkeerd beeld van de werkelijkheid,
bijvoorbeeld “Trein op zijspoor gerangeerd” en “Negen maanden voor
treinontsporing”. |
|||||||||||
|
= = = |
|||||||||||
|
Op deze webpagina werden op
9 april 2026 (zie hieronder) de Nederlandse klanten
in het nieuwe boek over Schalke besproken. Daarin werd de Eloc nr. 46 van het
Industrieel Smalspoor Museun in Erica (ISM) nog niet genoemd. Dat komt omdat
deze loc geen actief Nederlands verleden heeft. Ze werd in 1953 nieuw
geleverd aan de Teutonia Zementfabrik in Misburg [D]. Het mechanisch gedeelte
voor 600 mm spoorwijdte is gebouwd door Schalke en het elektrisch gedeelte
door SSW (Siemens Schuckert Werke). Ze kwam in 1988 als statisch object bij het ISM. De twee elektromotoren
en de kenmerkende pantograaf ontbraken, maar het ISM heeft een pantograaf
weten te bemachtigen. ISM 46 is van dit SSW type. Foto uit het SSW archief
uit de collectie van Thomas van der Velde. In het boek over Schalke staat
behalve de foto ook een maatschets → Teutonia Zementfabrik had
drie locs van dit type. De spanning op de bovenleiding was 220 V
gelijkspanning. De locs wogen 6,3 ton en hadden twee motoren van 20 kW. (met dank aan Toon
Steenmeijer en Thomas van der Velde)
|
|
||||||||||
|
0 – 0 – 0 Ouder Nieuws: Zie het Nieuwsarchief |
||||
|
|
|
|
||
|
|
|
|||
|
Terug/verder naar |
||||
|
|
|
|||