|
► Zoeken ◄ |
|||||
|
|
|||||
|
Nieuw (laatste
toevoegingen) en nieuws |
|||||
|
7 juni 2026 Van 11 t/m 18 mei 2026
voerde de firma Bemo weer proefritten
met een nieuwe locomotief uit bij de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik.
Het betrof een draaistelloc van het type BRDE 150, bestemd voor een klant in
het Midden-Oosten:
↑ Wognum, 05-05-2026. Foto: Rein Korthof ↑ Bemo gebruikt al jaren object nummers in plaats van
fabrieksnummers. Onder object nummer vallen veel meer zaken dan alleen locs.
Het object nummer van deze loc is 10133. In het type BRDE 150 betekent: B = Bemo, R = Rangeerloc;
DE: dieselelektrisch en 150 = trekkracht in kN (kiloNewton). Enkele andere gegevens
zijn: LOB (lengte over de buffers) = 10,69 m; gewicht = 56 ton, minimale
boogstraal: 150 m. |
|||||
|
= = = |
|||||
|
Soms is het bij industriespoor niet duidelijk of een spooraansluiting nog in gebruik is. Dat was het geval met: De spooraansluiting van Strukton
in Maarssen Deze spooraansluiting bestond sinds 1952, toen het bedrijf (nog onder de naam Spoorwegbouwbedrijf) van Schijndel naar de Westkanaaldijk in Maarssen verhuisde. De verhuizing bracht nieuwe bedrijvigheid met zich mee. Een voorbeeld is de prefabricage van betonfunderingen voor de bovenleidingsportalen op het geëlektrificeerde net. Deze funderingen werden via de spooraansluiting per werktrein naar de plaatsen van bestemming gereden. Strukton Prefab Beton in Maarssen is in de zomer van 2024 overgenomen door de Roevla Groep. De betonfabriek in Maarssen bestaat nog steeds, nu onder de naam Magnus Prefab Beton. “De spooraansluiting op het terrein blijft beschikbaar voor zowel Strukton als de Roevla Groep, zodat de logistiek waar mogelijk per trein duurzaam kan plaatsvinden.” [1] De indruk bestond echter dat de Strukton spooraansluiting niet meer in gebruik was. Er stond bijvoorbeeld sinds 2002 een gebruikt Jung diesellocje dat niet van haar plaats kwam en pas in 2019 als aankleding naar de naburige KartFabrique verdween. Zie hier. Ook was op luchtfoto’s te zien dat de sporen geblokkeerd waren doordat er allerlei zaken op en naast waren opgeslagen. Tijmen Stam zag echter tijdens treinreizen van Amsterdam naar Utrecht in april 2026 spoorwagons bij Strukton. Hij fotografeerde en filmde dit ongewone tafereel. Op deze op 21-04-2026 opgenomen video (reizend van Utrecht naar Amsterdam) zijn gele wagens met uiteenlopende ladingen te zien. De rij wagens staat op een nieuw spoor dat nog ter sprake zal komen. Heel bruikbaar zijn ook satellietdata. Tijmen Stam bekeek er een aantal van het Strukton terrein.
↑ Satellietdata d.d. 04-11-2025. Bron:Tijmen Stam ↑ In de linkeronderhoek van de foto loopt de spoorlijn Amsterdam-Utrecht. De bovenleidingmasten zijn te zien. Op drie sporen op het terrein van Strukton staan 11 gele wagens plus enkele andere wagens. Tussen de wagens op de twee bovenste sporen staat een hijskraan met een lange rode giek. |
|||||
|
Het bovenstaande wil niet zeggen dat er geen informatie van Strukton zelf ter beschikking staat. In tegendeel, er is heel veel, maar deels gefragmenteerde informatie beschikbaar. Meer daarover staat verder naar onderen, onder de kop bronnen. Strukton Nederland berichtte op 9 april 2025 [3]: “Omdat het een logistieke uitdaging is om alle bouwmaterialen op de juiste plek te krijgen op station Amsterdam Centraal, vervoeren we bijna alles per trein. Strukton beschikt over een eigen bouwhub in Maarssen met spooraansluiting. Hier laden en lossen de werktreinen met materialen.” Toelichting: · Om de verwachte toekomstige reizigersgroei op te vangen wordt station Amsterdam Centraal ingrijpend verbouwd. Dat gaat per “spoorbak”. Een spoorbak is het gebied tussen twee naburige perrons. De werkzaamheden van Strukton houden per spoorbak onder meer in het verwijderen van de sporen en de ballast, het slopen van een oud perron, het afgraven van het zandbed onder dat perron, het bouwen van een tijdelijk perron op een paalconstructie, het plaatsen van grondkerende damwanden en het vijf meter diep ontgraven van de spoorbak in verband met de bouw van een ondergrondse stalling voor 8800 fietsen en een nieuwe Oosttunnel. Na de bouw van een spoordek worden twee sporen gelegd. Het in vier van de zes spoorbakken aanwezige middenspoor keert niet terug; de vrijkomende ruimte wordt gebruikt voor verbreding van de perrons. Omdat het station - afgezien van enkele uitzonderingen - tijdens de werkzaamheden in dienst blijft, pakt Strukton elk jaar, van noord naar zuid, één spoorbak aan. ·
Een bouwhub
is een locatie aan de rand van de stad, waar bouwmaterialen geleverd kunnen
worden. De verschillende leveringen worden gecombineerd tot dag- of
weekpakketten en dan op de meest slimme manier naar de bouwprojecten in de
(binnen)steden vervoerd. In vooral ZE-zones (= Zero-Emissiezones) gebeurt dit
met elektrisch transport. In onder meer Amsterdam en Rotterdam worden ook
boten ingezet voor transport van bouwmaterialen. Vervoer per trein, zoals
tussen de bouwhub Strukton
Maarsen en Amsterdam CS, is voor
Nederland uniek. Het laden en lossen gebeurt: o in Amsterdam CS met krollen en een speciaal voor dit doel onder de kap geplaatste bovenloopkraan met een 280 meter lange kraanbaan. De bovenloopkraan wordt elk jaar boven een spoorbak opgebouwd, gebruikt, afgebroken, opgeslagen en het volgende jaar weer in een volgende spoorbak opgebouwd. Wat betreft de krollen: de Strukton vloot telt -naast vele dieselkrollen - twee elektrische krollen. Zij zijn met hun groene batterijpakketten duidelijk herkenbaar:
↑
De eerste elektrische krol van Strukton
(krol nr. 30) is in Amsterdam CS aan het laden of lossen. Foto: Strukton ↑ In station Amsterdam CS wordt gerangeerd met - de al eerder op deze website besproken - op afstand bestuurbare en door batterijen gevoede Zagro E-Maxi XL:
↑
De Zagro E-Maxi XL aan het werk in Amsterdam
CS. Foto; AMT in Breda (onder andere Zagro
importeur) ↑ o bij de bouwhub Strukton Maarssen wordt geladen/gelost met hijskranen:
↑ Strukton
plaatste bovenstaande foto op LinkedIn en berichtte daarbij: “Achter
het hoofdkantoor van Strukton op industrieterrein
Lage Weide in Utrecht lagen al twee Strukton-sporen
en het ‘Bonderspoor’ van ProRail, maar de
beschikbare ruimte was beperkt. Daarom is er een nieuw spoor en wissel
aangelegd. Het nieuwe spoor is langer dan de bestaande sporen en loopt achter
het gebouw langs. Hierdoor is er nu meer ruimte voor het laden en lossen en
meer opstelcapaciteit voor zowel Strukton als
Magnus Beton”. Op bovenstaande foto van onbekende datum is het (hergebruikte) wissel al geplaatst, maar het nieuwe spoor ligt er nog niet. Het is wel te zien (met een trein erop) op de satellietdata van 02-03-2026 en 19-04-2026. Het nieuwe spoor is dus voor 02-03-2026 gereed gekomen en de bovenstaande foto is voor die datum genomen. Het nieuwe spoor loopt door tot vlak voor de onderdoorgang van de Niels Bohrweg. Het spoor rechts van het nieuwe spoor is het Bonderspoor. Dat wil zeggen: het was de spooraansluiting van Bonder Recycling & Overslag B.V. Dit was een bedrijf dat gespecialiseerd was in de recycling en het reinigen van spoorballast. Het Bonderspoor eindigt nu met een stootblok vlak achter de onderdoorgang van de Niels Bohrweg. De hijskraan met lange rode giek op bovenstaande foto lijkt dezelfde als die op de Satellietdata d.d. 04-11-2025. Op andere Satellietdata is een andere hijskraan te zien. Wat betreft het werk van Strukton in Amsterdam CS is Strukton in Maarssen niet voor alle transporten de bouwhub. Dat blijkt uit een citaat uit [5]: “ We hebben eigenlijk drie locaties voor alle materialen die we aan- en afvoeren: · We hebben tegenwoordig onze eigen spooraansluiting in Maarssen, achter ons hoofdkantoor, die we gebruiken als bouwhub. · Voor de grote machines gebruiken we het opstelspoor in Amsterdam West(haven). · Veel materialen die wij afvoeren, zoals ’t zand en de ballast, gaan naar Roosendaal waar onze partner GBN zit. Het mooie is dat GBN ’t zand en de ballast die wij afvoeren weer gebruikt als bouwstoffen, als circulair proces !” GBN is de afkorting voor GrondBank Nederland. Strukton heeft de reinigingsinstallatie, die uit spoorballast zand en grind produceert, in 2013 overgenomen van Heijmans. GBN in Roosendaal is nu dus een dochter van Strukton, maar andere bedrijven dan Strukton kunnen er ook van gebruik maken. |
|||||
|
Wagens Er werden en worden diverse goederen voor de verbouwing naar Amsterdam CS aan- en afgevoerd. Het is niet verwonderlijk dat daarbij diverse wagentypes betrokken waren en zijn. Een citaat uit [7]: “De firma Strukton had voor deze werkzaamheden (het begin van de tweede fase van de verbouwing van Amsterdam CS op 29/30 maart 2025) haar gloednieuwe wagons ingezet. Ze zijn van het type Sgns en zijn gemaakt door de Schenkgroep uit Nijmegen.” Dit is slechts gedeeltelijk juist: De Schenk Groep in Nijmegen heeft volgens haar website namelijk 28 robuuste wagoncontainers voor Strukton gebouwd:
↑ Foto uit
de rubriek Opgeleverd op de website
van de Schenk Groep in
Nijmegen ↑ De bakken dragen
de nummers BAK 01 t/m BAK 28. Die bakken heeft Strukton op containerdraagwagens van - inderdaad - het type Sgns gezet. Die wagens zijn echter aanzienlijk ouder dan de bakken: gezien het beladingsraster (zie linksonder op onderstaande foto) zijn de wagens maximaal geschikt voor een aslast van 20 ton (“C” in het beladingsraster) en zulke wagens worden al jaren niet meer gebouwd. Tegenwoordig is alle nieuwbouw maximaal 22,5 ton/as (“D”-belading).
↑ Deze prachtige foto van Strukton wagens in Amsterdam CS komt in diverse Strukton publicaties voor ↑ De dichtst bijzijnde wagen in de linker rij is van
Strukton Rail Materieel (SRM) en is in depot in Zutphen. De wagen is echter
ingeschreven in Duitsland (landennummer 80). De dichtst bijzijnde paarse
wagen in de rechter rij draagt BAK 25. Er zijn diverse andere (hier niet getoonde) foto’s met de nieuwe containerbakken. In [3] staat bijvoorbeeld een foto van BAK 26. Die staat op een paarse wagen waarop met enige moeite de complete adresgegevens van het verhuurbedrijf Rail Release te lezen zijn. Ook deze wagens zijn dus niet nieuw. In de nieuwe bakken werd onder meer zand uit de perrons afgevoerd. De nieuwe containerbakken zullen ongetwijfeld voor ook voor andere vervoeren gebruikt zijn, maar daar zijn in [3] – [7] geen voorbeelden van aangetroffen. De eerder genoemde op 21-04-2026 opgenomen video van Tijmen Stam geeft daarvan wel een idee. Ook met blauwe tweeassige platte wagons van het type Klmos van Railpro werd uitgegraven zand afgevoerd. Op de vaste zijschotten staat: Lading: ballastgrind/zand [7]. Een bijzonderheid van dit wagentype zijn de neerklapbare kopschotten, die het mogelijk maken dat een graafmachine over de gehele trein rijdt. Met blauwe platte draaistelwagens van het type Sgss werden oude tegels afgevoerd. Met blauwe rongenwagens werd betonijzer aangevoerd. De nieuwe bakken worden dus gekenmerkt door hun gele kleur; voor zover bekend waren/zijn de overige gebruikte wagens niet geel. |
|||||
|
Tractie Er is een loc nodig om de wagens van Amsterdam CS naar Maarssen, Roosendaal en opstelterrein Amsterdam Westhaven te brengen en omgekeerd. Eind 2022 bracht Strukton in de publiciteit (zie deze link) dat het proeven doet met de Eloc Charlotte (ex-NS 1756), gekoppeld met een containerdraagwagen van het type Sgns waarop een container is geplaatst met batterijpakketten en vermogenselektronica. Deze combinatie noemt men “batterijlocomotief”. De vermogenselektronica zet de batterijspanning om in de bovenleidingspanning (wanneer er op de batterijen wordt gereden) en andersom (wanneer de bovenleiding de batterijpakketten oplaadt). De bedoeling is dat de batterijlocomotief een werktrein op het openbare spoorwegnet trekt als een normale elektrische loc terwijl bovendien de batterijen ondertussen worden opgeladen. Op de werkplek (waar de spanning op de bovenleiding is uitgeschakeld) moet de batterijlocomotief een uur met lage snelheid kunnen rijden doordat de batterijen stroom leveren die via de vermogenselektronica wordt omgezet in de voor de elektromotoren benodigde spanning. Op 16 september 2025 heeft de batterijlocomotief een “performance testrit” gedaan op station Amsterdam CS. Volgens Strukton verliep de test zeer succesvol. Dat neemt niet weg dat de batterijlocomotief nog niet op het openbare spoorwegnet is toegelaten. Strukton heeft slechts een tijdelijke vergunning voor het doen van testritten. Op foto’s ziet men dat de werktreinen steeds getrokken worden door de Strukton dieselloc Danique van het Vossloh (voorheen MaK) type G1206 uit 2008. Klik bijvoorbeeld op deze link. Het is een prima foto, maar de afgebeelde situatie lijkt vreemd: Danique rijdt met een lange trein met nieuwe gele bakken gevuld met zand of grind de spooraansluiting van Strukton in Maarssen voorbij, in de richting Utrecht. Men zou toch verwachten dat een dergelijke trein naar de Grondbank in Roosendaal rijdt ? Verder kan men zich afvragen of de lange batterijlocomotief op het beperkte sporenplan van Strukton in Maarssen wel goed uit de voeten kan. We zullen het zien; het project in Amsterdam CS loopt tot 2030. Met dank aan Hans Nahon en Tijmen Stam. |
|||||
|
Bronnen [1] Koen Cornelissen, directeur van Roevla Groep, op LinkedIn. Zie deze link. [2] https://www.bouwtotaal.nl/2024/10/bouwhubs-beperken-verkeerscongestie-en-emissies/ Daarnaast is informatie te
vinden in: Berichten van Strukton op
sociale media, vooral: [3] Facebook en [4] LinkedIn De website van Strukton: [6] een andere ingang is https://strukton.nl/projecten/verbouwing-station-amsterdam-centraal/
|
|||||
|
[7] |
Op de website Treinen in
Nederland (onderdeel van www.ovnieuw.info)
staan – vaak zeer gedetailleerde - fotoreportages van de werkzaamheden in
Amsterdam CS. Op het moment van schrijven is het meest recent: Onderaan genoemde webpagina staat een lijst met links naar de voorgaande reportages. |
||||
|
= = = |
|||||
|
Nijhuis Engineering in
Dronten (met 23 medewerkers en een jaaromzet van circa zes miljoen euro) is
overgenomen door het Zweedse Addtech (4.500 medewerkers en een jaaromzet van
ongeveer ruim 1,9 miljard euro). Nijhuis Engineering is nu één van de 150
dochters van Addtech, die allen behoorlijk onafhankelijk van hun moeder
opereren. Bronnen: Bouwmachines, Nijhuis op Facebook en LinkedIn, SpoorPro. Nijhuis Engineering komt op
Industriespoor regelmatig ter sprake vanwege het ombouwen van graafmachines
tot KROL en elektrische KROL. Op de Nijhuis website is van de overname nog
niets te merken. Wel staat daar een indrukwekkende serie van zeven foto’s,
waaronder deze:
↑ Vijf tot krol omgebouwde Liebherr machines op het 75 m lange spoor van Nijhuis
Engineering in Dronten. Foto: Nijhuis Engineering ↑ Op de andere foto’s uit de serie staan de krollen in andere posities (zoals machinistenhuis gedraaid t.o.v. onderstel, giek omhoog) die per foto hetzelfde zijn voor alle krollen. De achterste krol op bovenstaande foto is van de aannemer Van Roon en een andere is van Berende Spoor- en Grondwerken (en spoorkraanverhuur). Het zal uren gekost hebben om alle foto’s te maken. |
|||||
|
|
|||||
|
|
|||||
|
0– 0 – 0 |
|||||
|
17 mei 2026
↑ De “Oude Belg” (de 6702 van RFO) heeft op
06-05-2026 een staaltrein bij de
Waterland terminal gehaald en is op weg naar emplacement
Westhaven. Foto: Louis van Delft. Laat in de middag haalde de
6702 een korte set Shimmns uit bij de Waterland Terminal. In Amsterdam lijken
geen RFO “bakkies” meer aanwezig te
zijn; de oude Belg doet het alleen (met dank aan Louis van Delft). Naschrift: dit kwam omdat bakkie 687 op 16 april van emplacement Westhaven is afgevoerd naar Jacco Fijn Techniek (bron Railmagazine 434 p. 12). Louis van Delft berichtte dat bakkie 687 op 17 mei weer terug in Amsterdam was. |
|||||
|
= = = |
|||||
|
Bij het nieuws van 14
februari 2026 (zie hier) werd
bericht dat bij Eurotank Terminal
Amsterdam (ETA) dit jaar begonnen zal worden met de bouw van de nieuwe
“spoorfaciliteit” en dat daarom afscheid is genomen van de twee Orenstein
& Koppel locs. Eén daarvan staat na een veiling weer te koop:
↑ O&K 26552 (voorheen van Eurotank in Amsterdam)
is door Patrick Verhoeven in Westzaan op 17-04-2026 op de website
Autoline.nl te koop gezet. |
|||||
|
= = = |
|||||
|
Na deze oude locs drie
nieuwe: Bemo gaat drie nieuwe locs
bouwen voor de locatie van DB Cargo Nederland op het bedrijvenpark Chemelot
bij Geleen. Verder naar onderen staan bijzonderheden, maar eerst komen hun
voorgangers aan bod: Staatsmijnen werd in 1967
omgedoopt in DSM. Na het
sluiten van de kolenmijnen en cokesfabrieken (1967-1973) waren de DSM
activiteiten geheel rond Geleen geconcentreerd. DSM kocht in elk van de jaren
1978, 1979 en 1980 twee
locs van het type MHB301N bij Orenstein &
Koppel. Dit zestal maakte andere locs overbodig; in 1979 vertrokken de
laatste Werkspoor
drieassers. Het type MHB301N is alleen voor DSM
gebouwd. Het gaat om tweeassige en op afstand
bedienbare dieselhydraulische locs. Vanaf 1988
verkocht DSM diverse fabrieken op het
DSM terrein aan externe bedrijven. In 2002 werd het DSM terrein bij Geleen
omgedoopt in Chemelot. De DSM-dochter Chemelot verleent service aan de bedrijven op het
terrein. Onder die service valt ook het railvervoer. In 2003 werd Chemelot Rail overgenomen door Railion,
dat later opging in DB Cargo. In 2012 werden twee van de
zes O&K locs (nrs. 1 en 6) op Chemelot verkocht aan Shunter. Nrs. 2 t/m 5
kregen een revisie + schilderbeurt bij Bemo. Hun kleur veranderde van oranje
(de huiskleur van de Unie van Kunstmestfabrieken) in DB rood. Dit viertal zal
uitgefaseerd worden.
↑ De op afstand bestuurde DB Cargo loc 2 (ex-DSM 2)
rangeert bij haven van Stein op 20-09-2017. Uitsnede van een foto van Louis
van Delft. Zoals bij meer Duitse industrielocs is de instap naar de cabine
nogal hoog (vier treden), terwijl de machinist/rangeerder daar vaak langs
komt. De in de DSM tijd voor een betere motorkoeling aangebrachte pijp met
rechthoekige doorsnede bovenop op de motorhuif is weer verdwenen. De drie nieuwe BEMO locs
zijn van het type BR DE 130. Het worden tweeassige dieselelektrische locs,
met een trekkracht van 130 kN. Ze krijgen minimaal dezelfde capaciteit
(trekkracht/snelheid) als de huidige locs. Maar natuurlijk wel met schone
dieselmotoren en de ergonomie van deze tijd. De eerste loc zal begin 2027
geleverd worden; de andere twee circa halverwege 2027. (met dank aan Arno Logman
van Bemo) |
|||||
|
= = = |
|||||
|
↑ De ex-Strukton locs Monique (links, met
machinist/rangeerder) en Janine zijn op 11-05-2026 aan het werk bij OOC in
Oss. Foto: Louis van Delft. Monique zal vier eerder geloste bakwagens naar
Janine op het andere spoor rangeren. Daar zullen de vier wagens beladen
worden. Links van Monique is een stuk van een schip te zien. Monique heeft
nog de Strukton kleuren; Janine draagt OOC logo’s. De locs zijn beiden van het
Deutz type DG 1200 BBM.
Strukton kocht Janine (bouwjaar 1963) en Monique (1966) in 2004 van Häfen und
Güterverkehr Köln (HGK). In 2007 volgden nog Ankie
(1961) en Irene (1961), die in respectievelijk in 2021 en 2016 gesloopt zijn. OOC (Osse Overslag
Centrale) maakte voor de “last mile” (wel meer dan dat: circa 6 km) jarenlang
gebruik van de diensten van diverse externe bedrijven die eigen locs
gebruikten. Klik voor een
lijstje. In mei 2022 arriveerde Monique, die toen nog van Strukton
gehuurd werd. Op 03-02-2023 was het feest omdat OOC onder eigen vergunning, licentie
en toelating goederentreinen mocht gaan rijden tussen station Oss en de OOC
terminal. In 2024 kocht OOC Monique en ook Janine. Janine was de laatste loc
van dit type bij Strukton en was als plukloc gebruikt. Eric
Nooijen, directeur en eigenaar van OOC terminals B.V. zegt op LinkedIn: “Met
de spoordagen (= raildagen in sept. 2025) voor de boeg maken wij met
trots bekend dat het Strukton Rail Equipment en OOC
rail gelukt is om Janine weer tot leven te wekken, en hoe! De KHDeutz1200 is
ruim een jaar in de werkplaats op zijn kop gezet om letterlijk van onder tot
boven fit te worden gemaakt. Een uitdaging omdat diverse onderdelen
letterlijk zelf gemaakt moesten worden en andere diep in Europa gezocht. En
gevonden. Met het fit maken van Janine, een 100% zusje van Monique, hebben we
beide locomotieven voor lange tijd weer betrouwbaar in de running gekregen.” Ook werd er zelfs voor een
nieuwe plukloc gezorgd; zie
hier. |
|||||
|
= = = |
|||||
|
|
|||||
|
↑ Wegens werkzaamheden reden er van 28 april tot en
met 4 mei 2026 (voor velen meivakantie) geen treinen van, naar en via station
Amsterdam-Zuid. De Metro reed wel. Tijdens de laatste werkzaamheden op 4 mei
kwam er een KROL van het
verhuurbedrijf G.J. Brinkman voorbij.
De KROL duwt een container lorrie en trekt een flatlorrie. Zie de webpagina over lorries. Foto: Maurits
Kolkman. Links op de achtergrond
twee van de drie torens van het in 2021 voltooide gebouw Valley, ontworpen
door Winy Maas. Er zijn kantoren, horeca, etc. op de laagste verdiepingen en
(huur)woningen op de hogere etages. Linksonder een metrospoor. Ook in het
Hemelvaartsweekend (van 13 mei tot maandag 18 mei) rijden er geen treinen
van, naar en via Amsterdam Zuid. Er wordt dan een spoordek ingeschoven dat
tevens als dak van de Vivaldipassage (een fiets- en voetgangerstunnel) gaat
dienen. |
|||||
|
= = = |
|||||
|
Omdat het bedrijf 100 jaar
geleden als Servo is gesticht hield KLK
Kolb in Delden op zaterdag 02-05-2026 een open dag,. De lokale
krantTubantia stelde: Het meest opvallend is misschien wel de eigen
spoorlijn, De eigenlijke fabrieken konden bekeken worden tijdens rondritten
per bus, met toelichting van een rondleider. Er werd gestopt bij de eigen loc
“Thuur”, waar het een en ander over de spooraansluiting werd verteld.
Fotograferen was niet toegestaan omdat vonken tot een explosie konden leiden.
De spooraansluiting door het bos is vele spoorliefhebbers bekend. In de
feesttent werden vele foto’s vertoond, waaronder deze: |
|||||
|
↑ In 1948 zag de fotograaf – met de rug naar Delden
gekeerd – de toen nieuwe
spooraansluiting zo. Er zijn vele verschillen met de hedendaagse situatie,
bijvoorbeeld de bovengrondse telefoonlijn. Aan de dichtst bijzijnde
telefoonpaal hangt een telefoonkastje waarmee de “meester” van de NS trein
met het seinhuis kon spreken. Iets verderop ligt over de rechter
spoorstaaf het stopontspoorblok. Foto:
Servo Delden. |
|||||
|
Er doen diverse verhalen de
ronde over een NS reizigerstrein die in 1981 deze spooraansluiting bereden
heeft. In het al genoemde Tubantia staat bijvoorbeeld anno 2026 “Iemand zette
per ongeluk een wissel verkeerd, waardoor er ineens een
passagierstrein het terrein op reed.” Diverse kranten uit 1981
(zie de bronnen hieronder) geven een heel ander beeld: Op 04-05-1981 rond 13.50 zag de machinist van de stoptrein van Enschede naar Zutphen op ruim 100 meter van het aansluitwissel van Servo dat dit wissel niet goed lag. Hij begon te remmen. De trein reed bij het stopontspoorblok nog 70 à 80 km/uur. Het stopontspoorblok (ook stopblok genoemd) moet er normaliter voor zorgen dat onverwachts van het fabrieksspoor afkomende wagons ontsporen, voordat zij het hoofdspoor kunnen bereiken. NS noemde het een wonder, dat de trein niet ontspoorde, maar als het ware over dit blok heen was gewipt. De meeste kranten melden dat de stoptrein honderd meter voor twee wagons op het fabrieksterrein tot stilstand kwam, maar het Nieuwsblad van het Noorden meldde dat de trein net niet tegen twee goederenwagons was gebotst. Opvallend is dat geen enkele krant rept over de spoorpoort van Servo. Die zal immers gesloten zijn geweest. Omdat er geen sprake van is dat de trein door de spoorpoort is gereden, is het waarschijnlijk dat de stoptrein nog voor de spoorpoort tot stilstand is gekomen en helemaal niet op het fabrieksterrein is geweest (de afstand tussen het aansluitwissel en de spoorpoort is circa 500 meter). De 25 passagiers en de machinist raakten niet gewond en de schade aan de stoptrein viel mee. De machinist reed de trein terug, zette de wissel om en vervolgde zijn rit in de juiste richting. Enkele dagen later werd de
20-jarige Wim H. uit Delden aangehouden op aanwijzing van een andere
machinist. Deze had Wim H. herkend toen die bij de spoorlijn aan het
rondscharrelen was. Uit krantenverslagen van de rechtbakzitting op 04-08-1981
blijkt dat het omzetten van het aansluitwissel voor Wim H. geen eenvoudige
zaak was geweest. Van huis had hij een ijzerzaagje meegenomen waarmee hij de
ketting verwijderde van een kastje met de wissel-sleutel. Met dat
zaagkarweitwas hij enkele uren bezig geweest. Toen hij het wissel had
omgezet, ging hij er op zijn bromfiets vandoor. Wim H. bekende dat hij het
wissel had omgezet. De psychiaters die hem onderzochten concludeerden dat hij
verminderd toerekeningsvatbaar was. Op 11-08-1981werd Wim H. veroordeeld tot
negen maanden gevangenisstraf, waarvan drie voorwaardelijk, met drie jaar
proeftijd en toezicht. Bronnen: De Telegraaf 05-05-1981 en 11-05-1981, Leeuwarder courant 05-08-1981, Algemeen Dagblad 05-08-1981, Het vrije volk 05-08-1981, De waarheid 06-08-1981 en Nieuwsblad van het Noorden 11-08-1981. Deze krantenartikelen lijken grotendeels te zijn afgeleid van
hetzelfde nieuwsbericht, maar de krantenkoppen erboven gaven soms een verkeerd beeld van de werkelijkheid,
bijvoorbeeld “Trein op zijspoor gerangeerd” en “Negen maanden voor
treinontsporing”. |
|||||
|
= = = |
|||||
|
Op deze webpagina werden op
9 april 2026 (zie hieronder) de Nederlandse
klanten in het nieuwe boek over Schalke besproken. Daarin werd de Eloc nr. 46
van het Industrieel Smalspoor Museun in Erica (ISM) nog niet genoemd. Dat
komt omdat deze loc geen actief Nederlands verleden heeft. Ze werd in 1953
nieuw geleverd aan de Teutonia Zementfabrik in Misburg [D]. Het mechanisch
gedeelte voor 600 mm spoorwijdte is gebouwd door Schalke en het elektrisch
gedeelte door SSW (Siemens Schuckert Werke). Ze kwam in 1988 als statisch object bij het ISM. De twee
elektromotoren en de kenmerkende pantograaf ontbraken, maar het ISM heeft een
pantograaf weten te bemachtigen. ISM 46 is van dit SSW type. Foto uit het SSW archief
uit de collectie van Thomas van der Velde. In het boek over Schalke staat
behalve de foto ook een maatschets → Teutonia Zementfabrik had
drie locs van dit type. De spanning op de bovenleiding was 220 V
gelijkspanning. De locs wogen 6,3 ton en hadden twee motoren van 20 kW. (met dank aan Toon
Steenmeijer en Thomas van der Velde)
|
|
||||
|
0 – 0 – 0 Ouder Nieuws: Zie het Nieuwsarchief |
||||
|
|
|
|
||
|
|
|
|||
|
Terug/verder naar |
||||
|
|
|
|||